Parallel text

Text: XVIII. Away to the South

Word-aligned text for review or study.

Each word-block has the following lines:
- the Quenya word in tengwar
- the Quenya word in romanized/latinized transcription
- the lexical annotation, if any
- the matched inflection rule that produced the form
- the lemma for the form (link to its paradigm page)
- the translation of the form, from the lemma gloss

If the form is ambiguous, some lines will be missing or show different information. Special values for the translation are:
- * = lemma not unique
- + = lemma unique, but multiple rules match
- ? = the lexical annotation leaves no match

Hovering over a word block will given the full explanation of the rule-tag listed in the block for brevity. Clicking on a Quenya word in the text, or a word block (other than on the lemma link), will blink the corresponding text word and/or word block.

1.0                         
Valanna nínë sáravë i vanwë estelyo leliën mardar Hyarveästanna ata; mal sannes quanna sa, alaranyes i uiëssë amavilë pusulpessë.
Doroteo ploris amare pro la perdiĝo de ŝia espero reiri al sia hejmo en Kansas; sed kiam ŝi konsideradis la aferon zorge, ŝi ĝojis ne esti suprenirinta en balono.


valanna
(n)valanna


?


nínë
.0
verb-past-sing
níta-/nít- (vi.)
(one) wept


sáravë
:2
adj-advb
sára² (aj.)
bitterly



.4
base
= (pp.)
concerning


i
(ar)
base
= (ar.)
the


vanwë
(n)vanwe
noun-nom-sing
= (n.)
a loss (abstract/general)


estelyo
estel.0
poss-s3-gen-sing
estel (n.)
of his/her/its hope


leliën
:1.0
ger-noun-dat-sing
lelya-¹/lely- (v.)
for going


mardar
(av)


?


hyarveästanna



?


ata



?


mal
(cj)
base
= (cj.)
but



(cj)
base
= (cj.)
when


sannes
.1
verb-past-s3-short
sana- (v.)
he/she/it reflected



.3
base
= (pp.)
as regards


quanna
(aj)cwanna:0.3+adj-spos


?


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


alaranyes
.0
verb-past-s3-short
alarya-/alary- (vi.)
he/she/it was happy


i
(cj)
base
= (cj.)
that


uiëssë
.0+verb-perf-s3-long
verb-perf-s3-long
ui- (vt.)
he/she/it not has done


amavilë
.0+verb-bare
verb-bare
amavil- (vi.)
to fly up


pusulpessë
.1


?

1.1          
Ar felles naireä roviën Óþ, ar máloryar vélavë.:
Tamen ŝi lamentis la perdon de Oz, kaj ankaŭ lamentis ŝiaj akompanantoj.


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



.1


?


felles

verb-past-s3-short
fel- (vt.)
he/she/it felt (emotions)


naireä
.0+adj-spos


?


roviën
(v)rov:0+ger-noun-dat-sing
ger-noun-dat-sing
rov- (vt.)
for losing


óþ



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


máloryar
.1
poss-s3-nom-plur
málo (n.)
his/her/its comrades


vélavë
.0
adj-advb
véla (aj.)
likewise

2.0        
I Latúcen Ornendur tullë senna ar equë:
La Stana Lignohakisto venis al ŝi kaj diris,


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


tullë

verb-past-sing
tul- (vi.)
(one) came


senna
(pn).1
pron-norm-all
se (pn.)
toward her


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


equë
.2
base
= (ij.)
said

3.0              
<Naitië nauvan úhantaula quíta uinyë ñurnaina i nér ye ánë nin maireä hominya.
“Vere mi estus nedankema se mi ne lamentus la viron kiu donis al mi mian belan koron.


naitië
(av).1
base
= (av.)
truly


nauvan
(v)naa
verb-futu-s1-short
ná- (vt.)
I will be


úhantaula
.0+adj-spos


?


quíta
(cj)
base
= (cj.)
if


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


ñurnaina
+verb-bare


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


ye
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
who


ánë
.0
verb-past-sing
anta- (v.)
(one) gave


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


maireä
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
beautiful (of things made by…)


hominya

poss-s1-nom-sing
hón²/hom- (n.)
my heart (physical)

3.1                  
Horyan níta nit pan Óþ vanwa, au nildavë öapsaruvalyë niënyar, itan úvan ola aumatina.>
Mi volas iom plori pro la foriro de Oz, se vi bonvolos forviŝi miajn larmojn, por ke mi ne rustu.”


horyan
.0


?


níta
.1+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to cry [tears]


nit
.1


?


pan
.1
base
= (cj.)
because


óþ



--



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


vanwa
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
gone


au
(av):2
base
= (av.)
if only


nildavë
.0


?


öapsaruvalyë

verb-futu-s2v-long
öapsar- (vt.)
you (sir) will wipe away


niënyar



?


itan
(cj).0
base
= (cj.)
so that


úvan
(v)ui.0
verb-futu-s1-short
ui- (vt.)
I not will do


ola
(v)ola:0.0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to become


aumatina
+adj-spos


?

4.0          
<Ó almarë,> hanquentes, ar tulyanes parco ú-pusto.
“Volonte,” ŝi respondis, kaj ŝi tuj alportis tukon.


ó

base
= (pp.)
with


almarë
.3


?


hanquentes
.0
verb-past-s3-short
hanquet- (vt.)
he/she/it answered


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tulyanes
.1
verb-past-s3-short
tulya- (vt.)
he/she/it brought


parco
(n)+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a towel


ú
(pp).0
base
= (pp.)
without


pusto
pusta.2


?

4.1                    
i Latúcen Ornendur nínë ter lúmincili, ar hye cendanë i niër añcimbaila ar öapsarnë tai i parconen.
La Stana Lignohakisto ploris dum pluraj minutoj, kaj ŝi zorge atentis la larmojn kaj forviŝis ilin per la tuko.



(av)
base
= (av.)
then


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


nínë
.0
verb-past-sing
níta-/nít- (vi.)
(one) wept


ter

base
= (pp.)
through


lúmincili
.0
noun-nom-part
lúmincë/lúminci- (n.)
some minutes


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


hye
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
other person


cendanë
.0
verb-past-sing
cenda-/cend- (vt.)
(one) watched (intensively)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


niër
nie


?


añcimbaila

act-adj-scom
cimba-/cimb- (vt.)
more caring


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


öapsarnë

verb-past-sing
öapsar- (vt.)
(one) wiped away


tai
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
them


i
(ar)
base
= (ar.)
the


parconen

noun-ins-sing
parco (n.)
with a towel

4.2               
teliénes, hantanesses naþimávë ar tercarávë milihintes insë míreä millo-calparyanen, na alatya útulma.:
Kiam li ne plu ploris li forte dankis ŝin kaj oleumis sin zorge per sia juvelkovrita oleujo, por malebligi ruston.



(cj)
base
= (cj.)
when


teliénes
.0


?


hantanesses
.0
verb-past-s3-o_s3
hanta- (vt.)
he/she/it thanked him/her/it


naþimávë
.0


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tercarávë
.0
adj-advb
tercara (aj.)
thoroughly


milihintes
.0


?


insë
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
himself


míreä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
jewelled


millo
(n)millo
noun-nom-sing
= (n.)
oil


calparyanen
.2


?


na
.0
base
= (pp.)
to


alatya
(v).1+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to ward off


útulma

noun-nom-sing
= (n.)
an accident

5.0                  
I Corcurco i Laimarilinóno hér, ar anahtai lánes Istyar i lië náner valatië se.
La Birdotimigilo nun estis la reganto de la Smeralda Urbo, kaj kvankam li ne estis Sorĉisto la popolo fieris pri li.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



?



(av)
base
= (av.)
now


i
(ar)
base
= (ar.)
the


laimarilinóno



?


hér
.1
noun-nom-sing
= (n.)
a master


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


anahtai
.0
base
= (cj.)
although


lánes
+verb-past-s3-short
verb-past-s3-short
lá- (vi.)
he/she/it not was


istyar
(n).3


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


lië
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a people


náner
+verb-past-plur
verb-past-plur
ná- (vt.)
(they) were


valatië

adj-ppos
valateä (aj.)
proud



.4
base
= (pp.)
concerning


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he

5.1                           
<Pan,> quenteltë, <ui enta osto quanna ambaressë ya cunina þañquanta nér.> Ar, ta lio ve sinteltë, náneltë faren mecimë.:
“Ĉar,” ili diris, “en la tuta mondo ne ekzistas alia urbo regata de pajloplenigita viro.” Kaj se ili ne eraris, ili pravis.


pan
.1
base
= (cj.)
because


quenteltë
.0
verb-past-p3-long
quet- (vt.)
they said


ui
(v).1+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) does not



(v).1+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to exist


enta
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
another


osto
osto.3+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a city


quanna
(aj)cwanna.0+adj-spos


?


ambaressë
.0
noun-loc-sing
ambar² (n.)
at The World


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


cunina
.0+pas-adj-spos
pas-adj-spos
cunya- (vt.)
ruled



(pp).1
base
= (pp.)
by agent (of)


þañquanta
(aj)+adj-spos


?


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ta
(av).0
base
= (av.)
so


lio
(av)
base
= (av.)
much


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


sinteltë

verb-past-p3-long
ista-/ist- (vt.)
they knew


náneltë
+verb-past-p3-long
verb-past-p3-long
ná- (vt.)
they were


faren



?


mecimë
.0
adj-ppos
mecima (aj.)
accurate

6.0                    
I arinessë epeni í pusulpë amavíliénë ó Óþ, i ranyari canta ócomnë i Tarhanwa Þambessë ar lanquenter nattur.
La matenon post la leviĝo de la balono kun Oz la kvar marŝintoj kuniĝis en la Tronoĉambro kaj diskutis.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


arinessë



?


epeni
(cj)
base
= (cj.)
after (of time)


í
(ct)


?


pusulpë
.1


?


amavíliénë
.0


?


ó

base
= (pp.)
with


óþ



--


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ranyari

noun-nom-plur
ranyar (n.)
wanderers


canta
(cd)
base
= (cd.)
four


ócomnë
.0
verb-past-sing
ócom- (vi.)
(one) gathered


i
(ar)
base
= (ar.)
the


tarhanwa

noun-nom-sing
tarhanwa (n.)
a throne


þambessë
.0


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


lanquenter
.2
verb-past-plur
lanquet- (vt.)
(they) discussed


nattur
.1
noun-nom-plur
natto/nattu- (n.)
matters

6.1             
I Corcurco handë i alta tarhanwassë ar i hyanar tarner taliénen opo .:
La Birdotimigilo sidis sur la granda trono kaj la aliaj staris respektoplene antaŭ li.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


handë
(v).0
verb-past-sing
har- (vi.)
(one) sat


i
(ar)
base
= (ar.)
the


alta
(aj).0+adj-spos


?


tarhanwassë

noun-loc-sing
tarhanwa (n.)
at a throne


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hyanar

nadj-nom-plur
hyana (aj.)
other ones


tarner
tar
verb-past-plur
tar- (vt.)
(they) stood


taliénen
(n)+noun-ins-plur


?


opo
.0
base
= (pp.)
before



(pn).0
pron-semi-nom
= (pn.)
he

7.0                        
<Lalvë tallë almelórë,> equë i sinya hér, <pan elvë öar sina Túrion ar Laimarilinon, ar ecë ven carë aqua írelvar.
“Nia sorto efektive estis feliĉiga,” diris la nova reganto; “ĉar ĉi tiu Palaco kaj la Smeralda Urbo nun apartenas al ni, kaj ni povas fari kion ajn ni volas.


lalvë
+verb-aor2-p1i-long
verb-aor2-p1i-long
lá- (vi.)
we not are


tallë

base
= (av.)
like that


almelórë
.1


?


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


sinya
.0+adj-spos


?


hér
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a lord


pan
.1
base
= (cj.)
because


elvë

pron-emph-nom
= (pn.)
we


öar
(v).0+verb-aor2-plur
verb-aor2-plur
öa- (vt.)
(they) possess


sina
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
this


túrion
tuurion
noun-nom-sing
= (n.)
a palace


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


laimarilinon



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ecë
.2+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) can


ven

pron-norm-dat
ve (pn.)
for us


carë
(v).0+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to do


aqua
.2
base
= (av.)
altogether


írelvar

poss-p1i-nom-plur
írë (n.)
our desires

7.1                            
renin i þenna lúmë lingeánen andulessë mi cemenduro porisalquenor, ar i nanyë i sina vanima Osto hér, nanyë faren fartaina ó martonya.>
Kiam mi memoras ke antaŭ nelonge mi estis sur stango en maizkampo de kultivisto, kaj ke nun mi estas la reganto de ĉi tiu bela Urbo, mi vere kontentas pri mia sorto.”



(cj)
base
= (cj.)
when


renin

verb-aor2-s1-short
ren- (vt.)
I remember


i
(cj)
base
= (cj.)
that



(av)nee:0.0+base
base
= (av.)
ago


þenna
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
short


lúmë
:2.0
noun-nom-sing
= (n.)
a time


lingeánen
(v):1.1


?


andulessë



?


mi

base
= (pp.)
in


cemenduro
:2
noun-gen-sing
cemendur² (n.)
of a farmer


porisalquenor



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(cj)
base
= (cj.)
that



(av)
base
= (av.)
now


nanyë
+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ná- (vt.)
I am


i
(ar)
base
= (ar.)
the


sina
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
this


vanima
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
beautiful


osto
osto.3+noun-gen-sing
noun-gen-sing
= (n.)
of a city


hér
.1
noun-nom-sing
= (n.)
a master


nanyë
+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ná- (vt.)
I am


faren



--


fartaina
.1+pas-adj-spos
pas-adj-spos
farta- (vt.)
satisfied


ó

base
= (pp.)
with


martonya
:2
poss-s1-nom-sing
marto² (n.)
my fate

8.0                           
< inyë,> equë i Latúcen Ornendur, < mai-fasta vinya hominyanen; ar, naitië, ta nánë i reä nat ya yesteánen quanna ambaressë.>
“Ankaŭ mi,” diris la Stana Lignohakisto, “multe kontentas pri mia nova koro; kaj, efektive, nur tion mi volis en la tuta mondo.”



.1


--


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


mai

base
= (av.)
well


fasta
(aj)+adj-spos


?


vinya
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
new


hominyanen

poss-s1-ins-sing
hón²/hom- (n.)
with my heart (physical)


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


naitië
(av).1
base
= (av.)
truly


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


i
(ar)
base
= (ar.)
the


reä
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
single


nat

noun-nom-sing
= (n.)
a thing


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)


yesteánen
:2


?


quanna
(aj)cwanna:0.1+adj-spos


?


ambaressë
.0
noun-loc-sing
ambar² (n.)
at The World

9.0                          
< inyë, farta ni i istië i nanyë ta verya ve ilya hravan ye ummanan ocoinië, hya é ambë,> equë i Rauro nustirwa.:
“Rilate al mi, mi kontentas sciante ke mi estas egale kuraĝa kiel ĉiu alia besto dum la tuta historio, kaj eble pli kuraĝa,” diris la Leono modeste.



(pp).0
base
= (pp.)
for


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I


farta
.1+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) satisfies


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


i
(ar)
base
= (ar.)
the


istië

ger-noun-nom-sing
ista-/ist- (vt.)
knowing


i
(cj)
base
= (cj.)
that


nanyë
+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ná- (vt.)
I am


ta
(av).0
base
= (av.)
so


verya
(aj).1+adj-spos


?


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


ilya
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
every


hravan

noun-nom-sing
= (n.)
a wild beast


ye
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
who


ummanan
.0
base
= (av.)
ever


ocoinië
.0
verb-perf-sing
coita-/coit- (vi.)
(one) has lived


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


é



?


ambë
(av)
base
= (av.)
more


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


nustirwa
+adj-spos


?

10.0              
<Au Valanna alaryuva mariën Laimarilinonessë,> cacarranë i Corcurco, <nai alaryuvalvë uo.>
“Se Doroteo nur kontentus loĝante en la Smeralda Urbo,” pludiris la Birdotimigilo, “eble ni ĉiuj kontentus kune.”


au
(av):2
base
= (av.)
if only


valanna
(n)valanna


?


alaryuva
.0
verb-futu-sing
alarya-/alary- (vi.)
(one) will be happy


mariën
mar:1.3
ger-noun-dat-sing
mar-¹ (vt.)
for living (at)


laimarilinonessë



?


cacarranë



?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


nai
(av).0
base
= (av.)
maybe


alaryuvalvë
.0
verb-futu-p1i-long
alarya-/alary- (vi.)
we will be happy


uo
(av)
base
= (av.)
together

11.0         
<Mal uinyë yesta marë sinomë,> holtunë Valanna.
“Sed mi ne volas loĝi ĉi tie,” kriis Doroteo.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


yesta
(v):2+verb-bare


?


marë
:1.1+verb-bare
verb-bare
mar-¹ (vt.)
to be settled


sinomë

base
= (av.)
here


holtunë
.0
verb-past-sing
holtu- (vi.)
(one) called out


valanna
(n)valanna


?

11.1             
<Yestan lelya Hyarveästanna, ar marë ó Voriël Peramil ar Martar Peratar.>
“Mi volas iri al Kansas, kaj loĝi kun Onklino Em kaj Onklo Henriko.”


yestan
(v):2


?


lelya
(v):1.0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to go


hyarveästanna



--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


marë
:1.0+verb-bare
verb-bare
mar-¹ (vt.)
to abide


ó

base
= (pp.)
with


voriël



?


peramil



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


martar
(n)martar


?


peratar



?

12.0          
<Mára, san, mana polë carë?> maquentë i Ornendur.:
“Nu, do, kio estas farebla?” demandis la Hakisto.


mára
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
good


san
(av).0
base
= (av.)
then


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what


polë
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
pol- (vt.)
(one) is able to


carë
(v).0+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to do


maquentë
.1
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) questioned


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

13.0                 
I Corcurco þantanë sana, ar sannes tallë ricítë í pirindi ar nelmar yesenter rasë sanaryallo.
La Birdotimigilo decidis pensi, kaj li tiom forte pensis ke la pingloj kaj kudriloj komencis puŝi sin el lia kapo.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


þantanë

verb-past-sing
þanta- (vt.)
(one) decided


sana
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to think


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


sannes
.0
verb-past-s3-short
sana- (v.)
he/she/it thought


tallë

base
= (av.)
like that


ricítë
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
diligent


í
(ct)


--


pirindi
pirin.1
noun-nom-plur
pirin/pirind- (n.)
pins


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


nelmar

noun-nom-plur
nelma (n.)
needles


yesenter
.0
verb-past-plur
yesta-¹/yeset- (v.)
(they) began


rasë
+verb-bare
verb-bare
ras- (vt.)
to stick out


sanaryallo
(n)sanar.3
poss-s3-abl-sing
sanar (n.)
from his/her/its brain

13.1   
Teldavë eques:
Fine li diris:


teldavë
(av)
base
= (av.)
finally


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said

14.0                
<Maro uilyë yalë i Rámaiti Maimuni, ar cesta ten colë lye ar langa i erumë?>
“Kial ne alvoki la Flugantajn Simiojn, kaj peti ilin porti vin trans la dezerton?”


maro
(av).0


?


uilyë
.1+verb-aor2-s2v-long
verb-aor2-s2v-long
ui- (vt.)
you (sir) do not


yalë
+verb-bare
verb-bare
yal- (vt.)
to summon


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rámaiti
.1+adj-ppos
adj-ppos
rámaitë (aj.)
winged


maimuni
.0
noun-nom-plur
maimun (n.)
monkeys


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


cesta
:2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to ask


ten
(pn):1
pron-norm-dat
te¹ (pn.)
for them


colë
.1+verb-bare
verb-bare
col- (vt.)
to carry


lye
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
you


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


langa
(v).1+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to go over


i
(ar)
base
= (ar.)
the


erumë



?

15.0       
<Allumë sannen ta!> equë Valanna alasseä.
“Min tute ne trafis tiu ideo!” diris Doroteo ĝoje.


allumë
(av)
base
= (av.)
never


sannen
.0
verb-past-s1-short
sana- (v.)
I thought


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that


equë
.2
base
= (ij.)
said


valanna
(n)valanna


?


alasseä
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
joyful

15.1      
<Sa i ilvana nat.
“Jen la solvo!


sa
(pn):1.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ilvana
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
perfect


nat

noun-nom-sing
= (n.)
a thing

15.2      
Menuvan ú-pusto i Laureä Carpenna.>
Mi tuj alportos la Oran Ĉapon.”


menuvan
men.0
verb-futu-s1-short
men- (vi.)
I will go


ú
(pp).0
base
= (pp.)
without


pusto
pusta.2


--


i
(ar)
base
= (ar.)
the


laureä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
golden (of hue)


carpenna
carpe
noun-all-sing
carpë (n.)
to a hat

16.0                             
tulyanes sa mina i Tarhanwa Þambë, quentes i sairinë quettar, ar rongo i Rámaiti Maimunion hotsë villë hont ter i láta lattin ar tarnë ara se.:
Kiam ŝi estis alportinta ĝin en la Tronoĉambron ŝi parolis la magiajn vortojn, kaj baldaŭ la bando de Flugantaj Simioj flugis tra la malferman fenestron kaj stariĝis antaŭ ŝi.



(cj)
base
= (cj.)
when


tulyanes
.1
verb-past-s3-short
tulya- (vt.)
he/she/it brought


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


mina
(pp).0
base
= (pp.)
into


i
(ar)
base
= (ar.)
the


tarhanwa

noun-nom-sing
tarhanwa (n.)
a throne


þambë
.0


?


quentes
.0
verb-past-s3-short
quet- (vt.)
he/she/it said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


sairinë
.0
adj-ppos
sairina (aj.)
magic


quettar

noun-nom-plur
quetta (n.)
words


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


rongo

base
= (av.)
soon


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rámaiti
.1+adj-ppos
adj-ppos
rámaitë (aj.)
winged


maimunion
.0
noun-gen-plur
maimun (n.)
of monkeys


hotsë
hotse.1
noun-nom-sing
= (n.)
a band


villë
.0


?


hont
(av)


?


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the


láta
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
open (not closed)


lattin
lattin
noun-nom-sing
= (n.)
a window


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tarnë
tar
verb-past-sing
tar- (vt.)
(one) stood


ara
(pp).0
base
= (pp.)
beside


se
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
she

17.0                   
<Si i atteä ya acanyaniël me,> equë i Maimun Aran, cuvila i nettë.
“Nun jam la duan fojon vi alvokis nin,” diris la Simireĝo, klinante sin antaŭ la knabino.


si
(pn):1
pron-norm-nom
= (pn.)
this



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


i
(ar)
base
= (ar.)
the


atteä

base
= (or.)
second



:2.0


?


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)


acanyaniël

verb-perf-s2v-short
canya- (vt.)
you (sir) have commanded


me
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
us


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


maimun
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a monkey


aran

noun-nom-sing
= (n.)
a king


cuvila
:2+act-adj-spos


?



.0
base
= (pp.)
before


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nettë
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a (little) girl

17.1  
<Mana yestalyë?>
“Kion vi deziras?”


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what


yestalyë
:2


?

18.0       
<Yestan vilitalya onyë Hyarveästanna,> equë Valanna.:
“Mi deziras ke vi flugportu min al Kansas,” diris Doroteo.


yestan
(v):2


?


vilitalya
.0


?


onyë
(ct)


?


hyarveästanna



--


equë
.2
base
= (ij.)
said


valanna
(n)valanna


?

19.0      
Mal i Maimun Aran láquensë carya.:
Sed la Simireĝo kapneis.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


i
(ar)
base
= (ar.)
the


maimun
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a monkey


aran

noun-nom-sing
= (n.)
a king


láquensë



?


carya

poss-s3-nom-sing
cas/car- (n.)
his/her/its head

20.0     
<Ta únat,> eques.
“Tio ne estas farebla,” li diris.


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that


únat
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a thing impossible to be or…


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said

20.1             
<Elmë nár satta er sina nóreo, ar uir polë etemenë sio.
“Ni apartenas al nur ĉi tiu lando, kaj ne povas eliri ĝin.


elmë

pron-emph-nom
= (pn.)
we


nár
(v)+verb-aor2-plur
verb-aor2-plur
ná- (vt.)
(they) are


satta
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a part (of something)


er
(aj).1
adj-spos
= (aj.)
alone


sina
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
this


nóreo
(n).1
noun-gen-sing
nórë (n.)
of a country


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


uir
.1+verb-aor2-plur
verb-aor2-plur
ui- (vt.)
(they) do not


polë
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
pol- (vt.)
(one) is able to


etemenë
.0+verb-bare
verb-bare
etemen- (vt.)
to go out


sio
(av)
base
= (av.)
hence

20.2                   
Allumë Rámaitë Maimun anaië Hyarveästassë hinna, ar quistan i allumë nauva, pan intë laltë satta tanomë.
Neniam estis Flugantaj Simioj en Kansas, kaj mi kredas ke neniam estos, ĉar ne taŭgas ke ili estu tie.


allumë
(av)
base
= (av.)
never


rámaitë
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
winged


maimun
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a monkey


anaië

verb-perf-sing
ná- (vt.)
(one) has been


hyarveästassë



?


hinna
(av)


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


quistan

verb-aor2-s1-short
quista- (vt.)
I suppose


i
(cj)
base
= (cj.)
that


allumë
(av)
base
= (av.)
never


nauva
(v)naa
verb-futu-sing
ná- (vt.)
(one) will be


pan
.0
base
= (cj.)
since


intë
:1
pron-emph-nom
= (pn.)
they


laltë
+verb-aor2-p3-long
verb-aor2-p3-long
lá- (vi.)
they not are


satta
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a part (of something)


tanomë

base
= (av.)
there

20.3              
Alaryuvalmë veuven lye aitë lénen melehtelmassë, mal uilmë lerta lahta i erumë.
Ni volonte servos vin laŭ nia povo se iel eble, sed ni ne povas transiri la dezerton.


alaryuvalmë
.0
verb-futu-p1e-long
alarya-/alary- (vi.)
we (ex.) will be happy


veuven

ger-noun-dat-sing
veuya- (vt.)
for serving


lye
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
you


aitë
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of some sort


lénen
(n).0
noun-ins-sing
(n.)
with a way


melehtelmassë
.1
poss-p1e-loc-sing
melehtë (n.)
at our (ex.) power (inherent)


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


uilmë
.1+verb-aor2-p1e-long
verb-aor2-p1e-long
ui- (vt.)
we (ex.) do not


lerta
+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to be free to do


lahta
.0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to cross


i
(ar)
base
= (ar.)
the


erumë



--

20.4  
Namárië.>
Adiaŭ.”


namárië
.0
base
= (ij.)
farewell

21.0                     
Ar ó enta cungorda, i Maimun Aran pantanë rámaryat ar villë öa ter i lattin, hilina quanna hotserya.:
Kaj denove klininte sin la Simireĝo etendis siajn flugilojn kaj forflugis tra la fenestron, sekvate de sia tuta bando.


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ó

base
= (pp.)
with


enta
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
another


cungorda
.0


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


maimun
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a monkey


aran

noun-nom-sing
= (n.)
a king


pantanë
.1


?


rámaryat

poss-s3-nom-dual
ráma (n.)
both his/her/its wings


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


villë
.0


--


öa
(av)
base
= (av.)
away (of movement)


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the


lattin
lattin
noun-nom-sing
= (n.)
a window


hilina
+pas-adj-spos


?



(pp).1
base
= (pp.)
by agent (of)


quanna
(aj)cwanna:0.1+adj-spos


?


hotserya
.1
poss-s3-nom-sing
hotsë (n.)
his/her/its band

22.0     
Valanna amna nínë varin.
Doroteo estis preskaŭ ploronta pro sia senesperiĝo.


valanna
(n)valanna


?


amna
:2
base
= (av.)
almost


nínë
.1
verb-past-sing
níta-/nít- (vi.)
(one) cried [tears]


varin
(aj)+adj-spos


?

22.1                    
<Alwarávë acáriën i Laureä Carpeo luhtu meter alla,> eques, <pan i Rámaiti Maimuni uiltë lerta alya ni.>
“Mi malŝparis la sorĉon de la Ora Ĉapo senefike,” ŝi diris, “ĉar la Flugantaj Simioj ne povas helpi min.”


alwarávë
.0


?


acáriën
car.0
verb-perf-s1-short
car- (vt.)
I have done


i
(ar)
base
= (ar.)
the


laureä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
golden (of hue)


carpeo

noun-gen-sing
carpë (n.)
of a hat


luhtu
luhtu.0
noun-nom-sing
= (n.)
a magic


meter
meter
base
= (pp.)
for (the purpose of)


alla
(pn).1


?


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said


pan
.1
base
= (cj.)
because


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rámaiti
.1+adj-ppos
adj-ppos
rámaitë (aj.)
winged


maimuni
.0
noun-nom-plur
maimun (n.)
monkeys


uiltë
.0+verb-aor2-p3-long
verb-aor2-p3-long
ui- (vt.)
they not do


lerta
+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to be free to do


alya
(v).2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to help one


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I

23.0       
<Nás tancavë nainaima!> equë i honda-moica Ornendur.:
“Estas tute vere tre domaĝe!” diris la bonkora Hakisto.


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


tancavë
(av)
base
= (av.)
certainly


nainaima
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
lamentable


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


honda
(aj)honda:0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
hearted


moica
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
gentle


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

24.0                
I Corcurco sáneánë ata, ar carya etelantë tallë ñortavë i Valanna þoronyë i sa rúvanë.:
La Birdotimigilo denove pensadis, kaj lia kapo tiom terure ŝvelis ke Doroteo timis ke ĝi krevos.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


sáneánë
.0


?


ata



--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


carya

poss-s3-nom-sing
cas/car- (n.)
his/her/its head


etelantë



?


tallë

base
= (av.)
like that


ñortavë



?


i
(cj)
base
= (cj.)
that


valanna
(n)valanna


?


þoronyë
.0
verb-past-sing
þorya-/þory- (vt.)
(one) dreaded


i
(cj)
base
= (cj.)
that


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


rúvanë
.0+verb-pfut-sing


?

25.0                
<Álvë yalë mir i mahtar ó i laicë appafini,> eques, <ar cesta tercenya.>
“Ni alvoku la Soldaton kun la Verdaj Lipharoj,” li diris, “kaj petu ke li konsilu nin.”


álvë



?


yalë
+verb-bare
verb-bare
yal- (vt.)
to summon


mir
(av)


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mahtar
(n).1


?


ó

base
= (pp.)
with


i
(ar)
base
= (ar.)
the


laicë
(aj):1
adj-ppos
laica¹ (aj.)
green


appafini



?


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


cesta
:2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to ask


tercenya
(n)
poss-s3-nom-sing
tercen (n.)
his/her/its insight

26.0                        
San yallë i mahtar ar tulles mir i Tarhanwa Þambë numbeä, pan lan Óþ coinë, allumë láviénë sen tulë han i fenna.:
Do la Soldato estis alvokita kaj eniris la Tronoĉambron timeme, ĉar dum Oz vivis li neniam ricevis permeson trairi la pordon.


san
(cj).1
base
= (cj.)
so


yallë
(v)
verb-past-sing
yal- (vt.)
(one) summoned


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mahtar
(n).1


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tulles

verb-past-s3-short
tul- (vi.)
he/she/it came


mir
(pp)


--


i
(ar)
base
= (ar.)
the


tarhanwa

noun-nom-sing
tarhanwa (n.)
a throne


þambë
.0


--


numbeä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
timid


pan
.1
base
= (cj.)
because


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


óþ



--


coinë
(v).1
verb-past-sing
coita-/coit- (vi.)
(one) was alive


allumë
(av)
base
= (av.)
never


láviénë
lav:1.1


?


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


tulë
+verb-bare
verb-bare
tul- (vi.)
to come


han
(pp)
base
= (pp.)
beyond


i
(ar)
base
= (ar.)
the


fenna
fenna
noun-nom-sing
= (n.)
a door

27.0              
<Sina nettë,> equë i Corcurco i mahtaren, <merë lahta i erumë.
“Ĉi tiu knabineto,” diris la Birdotimigilo al la Soldato, “volas transiri la dezerton.


sina
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
this


nettë
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a (little) girl


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mahtaren
.1


?


merë
+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
mer- (vt.)
(one) hopes


lahta
.0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to cross


i
(ar)
base
= (ar.)
the


erumë



--

27.1    
Manen polis carë sa?>
Kiel ŝi povos fari tion?”


manen
(av)
base
= (av.)
how


polis

verb-aor2-s3-short
pol- (vt.)
he/she/it is able to


carë
(v).0+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to do


sa
(pn):1.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that

28.0                   
<Uinyë ista quetë,> hanquentë i mahtar, <pan alquen alahtië i erumë, laqui nás Óþ insë.>
“Mi ne scias,” respondis la Soldato; “ĉar neniu iam transiris la dezerton, krom se eble Oz mem faris tion.”


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


ista
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) knows


quetë
.2+verb-bare
verb-bare
quet- (vt.)
to tell


hanquentë
.0
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) answered


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mahtar
(n).1


?


pan
.1
base
= (cj.)
because


alquen
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
nobody


alahtië
lahta.0
verb-perf-sing
lahta-/laht- (vt.)
(one) has crossed


i
(ar)
base
= (ar.)
the


erumë



--


laqui

base
= (cj.)
unless


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


óþ



--


insë
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
himself

29.0           
<Ma ui mo yen ecë alya ni?> maquentë Valanna holmo.:
“Ĉu ekzistas neniu kiu povas helpi min?” demandis Doroteo fervore.


ma
(av)
base
= (av.)
interrogative particle


ui
(v).1+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) does not



(v).1+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to exist


mo
mo.0+pron-norm-nom
pron-norm-nom
= (pn.)
one


yen
(pn)
pron-norm-dat
ye (pn.)
for whom


ecë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) has a chance of


alya
(v).2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to help one


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


maquentë
.0
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) asked


valanna
(n)valanna


?


holmo
(av).0
base
= (av.)
sincerely

30.0    
<Ai Failissë,> tenges.:
“Eble Glinda,” li sugestis.


ai
(av).2
base
= (av.)
maybe


failissë



?


tenges

verb-past-s3-short
teä- (vt.)
he/she/it indicated

31.0      
<Man Failissë?> maquentë i Corcurco.:
“Kiu estas Glinda?” demandis la Birdotimigilo.


man
(pn)man
pron-norm-nom
= (pn.)
who



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


failissë



--


maquentë
.1
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) questioned


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--

32.0    
<I Curuni Hyarmeno.
“La Sorĉistino de la Sudo.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


curuni
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a witch


hyarmeno

noun-gen-sing
hyarmen (n.)
of south

32.1           
Nás i arturwa ilyë Curuníron, ar cunya i Quatalinor.
Ŝi estas la plej potenca Sorĉistino, kaj regas la Kvelulojn.


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


i
(ar)
base
= (ar.)
the


arturwa



?


ilyë
.2
adj-ppos
ilya (aj.)
all (of a particular group…)


curuníron
.0
noun-gen-plur
curuni (n.)
of witches


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


cunya
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) rules


i
(ar)
base
= (ar.)
the


quatalinor



?

32.2               
Entë, tarasserya tarë i eruméo pelmassë, san nai istas lahtiën sa.>
Krome, ŝia kastelo staras apud la dezerto, do eble ŝi scias metodon transiri ĝin.”


entë
(av).0
base
= (av.)
moreover


tarasserya
taras.0
poss-s3-nom-sing
taras/tarass- (n.)
his/her/its great towering…


tarë
+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
tar- (vt.)
(one) stands


i
(ar)
base
= (ar.)
the


eruméo



?


pelmassë
.2
noun-loc-sing
pelma (n.)
at an edge


san
(cj).1
base
= (cj.)
so


nai
(av).0
base
= (av.)
maybe


istas

verb-aor2-s3-short
ista-/ist- (vt.)
he/she/it knows



(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a way


lahtiën
(v).0
ger-noun-dat-sing
lahta-/laht- (vt.)
for crossing


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it

33.0          
<Failissë Manë Curuni, ma naitë?> maquentë i hína.:
“Glinda estas bona Sorĉistino, ĉu ne?” demandis la infano.


failissë



--



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


manë
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
good (moral, not evil)


curuni
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a witch


ma
(av)
base
= (av.)
interrogative particle


naitë
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
true


maquentë
.0
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) asked


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hína

noun-nom-sing
= (n.)
a child

34.0                
<I Quatalinor sanar i nassë manë,> equë i mahtar, <ar nás naþima ilquenen.
“La Kveluloj opinias ke ŝi estas bona,” diris la Soldato, “kaj ŝi estas afabla al ĉiu.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


quatalinor



--


sanar
(v).0
verb-aor2-plur
sana- (v.)
(they) think


i
(cj)
base
= (cj.)
that


nassë
(v)naa+verb-aor2-s3-long
verb-aor2-s3-long
ná- (vt.)
he/she/it is


manë
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
good (moral, not evil)


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mahtar
(n).1


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


naþima
.0+adj-spos


?


ilquenen

pron-norm-dat
ilquen/ilquenë- (pn.)
for everybody

34.1                    
Ahláriën i Failissë mimírima nís, ye ista yallë hepë nessima anat i linë löar ter yai ocoiniës.>
Mi aŭdis ke Glinda estas bela virino, kiu scias resti juna eĉ kvankam ŝi jam vivis multegajn jarojn.”


ahláriën

verb-perf-s1-short
hlar- (vt.)
I have heard


i
(cj)
base
= (cj.)
that


failissë



--



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


mimírima
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
very beautiful


nís

noun-nom-sing
= (n.)
a woman


ye
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
who


ista
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) knows


yallë
(av).0
base
= (av.)
as


hepë
+verb-bare
verb-bare
hep- (vt.)
to keep


nessima
+adj-spos


?


anat

base
= (pp.)
against


i
(ar)
base
= (ar.)
the


linë
(aj)
adj-ppos
lina (aj.)
many


löar
loa.0
noun-nom-plur
löa (n.)
(seasonal) years


ter

base
= (pp.)
through


yai



?


ocoiniës
.0
verb-perf-s3-short
coita-/coit- (vi.)
he/she/it has lived

35.0       
<Manen ecë nin menë tarasseryanna?> maquentë Valanna.:
“Kiel mi povos atingi ŝian kastelon?” demandis Doroteo.


manen
(av)
base
= (av.)
how


ecë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) has a chance of


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


menë
.0+verb-bare
verb-bare
men- (vi.)
to go


tarasseryanna
taras.0
poss-s3-all-sing
taras/tarass- (n.)
to his/her/its great towering…


maquentë
.0
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) asked


valanna
(n)valanna


?

36.0                
<I mallë téra hyarmenna,> hanquentes, <mal quetir i nás quanta raxínen ranyarin.
“La vojo al la Sudo estas rekta,” li respondis, “sed oni diras ke ĝi estas plena de danĝeroj por marŝantoj.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mallë
(n).1


?



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


téra
(aj).0+adj-spos


?


hyarmenna

noun-all-sing
hyarmen (n.)
to south


hanquentes
.0
verb-past-s3-short
hanquet- (vt.)
he/she/it answered


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


quetir
.0
verb-aor2-plur
quet- (vt.)
(they) say


i
(cj)
base
= (cj.)
that


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


quanta
(aj)cwanta.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
full


raxínen

noun-ins-plur
raxë (n.)
with dangers


ranyarin

noun-dat-plur
ranyar (n.)
for wanderers

36.1                 
Ear vercë hravalli i tavastissen, ar nostalë aië nerion i uir tyasë hyanor lahta nórenta.
Sovaĝaj bestoj loĝas en la arbaro, kaj raso de strangaj homoj kiuj ne volas ke fremduloj trairu ilian landon.


eär
(v).0+verb-aor2-plur
verb-aor2-plur
eä- (vi.)
(they) are


vercë



?


hravalli

noun-nom-part
hravan (n.)
some wild beasts


i
(ar)
base
= (ar.)
the


tavastissen

noun-loc-plur
tavas/tavast- (n.)
at woodlands


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


nostalë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a species


aië
.0
adj-ppos
aia (aj.)
strange


nerion
neer.0
noun-gen-plur
nér/ner- (n.)
of men


i
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
who


uir
.1+verb-aor2-plur
verb-aor2-plur
ui- (vt.)
(they) do not


tyasë
+verb-bare


?


hyanor
(n)hyano:0.0+noun-nom-plur
noun-nom-plur
hyano (n.)
strangers


lahta
.0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to cross


nórenta
.1+poss-p3-nom-sing
poss-p3-nom-sing
nórë (n.)
their country

36.2        
Siro i Quatalinóron alla ummanan tulë Laimarilinonna.>
Pro tio neniu Kvelulo ĝis nun iam venis al la Smeralda Urbo.”


siro



?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


quatalinóron



?


alla
(aj).0+adj-spos


?


ummanan
.0
base
= (av.)
ever


tulë
+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
tul- (vi.)
(one) comes


laimarilinonna



?

37.0          
I mahtar öantë tello ar i Corcurco quentë:
La Soldato tiam foriris kaj la Birdotimigilo diris,


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mahtar
(n).1


?



(av)
base
= (av.)
then


öantë
:1.2
verb-past-sing
auta-¹/aut- (v.)
(one) left


tello
(pn):1
pron-norm-abl
te¹ (pn.)
from them


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


quentë
.0
verb-past-sing
quet- (vt.)
(one) said

38.0                       
<Nemis, hehtauvaila raxeli, í arya nat ya ecë Valannan carë lelelya i Nórenna Hyarmeno ar cesta Failissen alya se.
“Ŝajnas ke malgraŭ la danĝeroj, plejbone estos ke Doroteo marŝu al la Lando de la Sudo kaj petu ke Glinda helpu ŝin.


nemis
:2.0
verb-aor2-s3-short
nem-² (vt.)
he/she/it seems


hehtauvaila
.1+fac-adj-spos


?


raxeli

noun-nom-part
raxë (n.)
some dangers


í
(ct)


--


arya
(aj)maara.0
adj-scom
mára (aj.)
better


nat

noun-nom-sing
= (n.)
a thing


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)


ecë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) has a chance of


valannan



?


carë
(v).0+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to do



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


lelelya
+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to travel


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nórenna
.0
noun-all-sing
nórë (n.)
to a land


hyarmeno

noun-gen-sing
hyarmen (n.)
of south


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


cesta
:2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to ask


failissen



?


alya
(v).2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to help one


se
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
she

38.1              
Pan, aþahanyë, qui Valanna reþuva sinomë, san allumë nanwenuvas Hyarveästanna.>
Ĉar, kompreneble, se Doroteo restos ĉi tie ŝi neniam reiros al Kansas.”


pan
.1
base
= (cj.)
because


aþahanyë
.1
base
= (av.)
of course


qui

base
= (cj.)
if


valanna
(n)valanna


?


reþuva

verb-futu-sing
reþ- (vi.)
(…) will remain in same place


sinomë

base
= (av.)
here


san
(cj).0
base
= (cj.)
then


allumë
(av)
base
= (av.)
never


nanwenuvas
.1
verb-futu-s3-short
nanwen- (vt.)
he/she/it will go back


hyarveästanna



--

39.0        
<É sáneánel ata,> equë i Latúcen Ornendur.:
“Evidente vi denove pensis,” komentis la Stana Lignohakisto.


é



--


sáneánel
.0


?


ata



--


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

40.0     
<Nása,> equë i Corcurco.:
“Jes ja,” diris la Birdotimigilo.


nása
(ij).1
base
= (ij.)
it is so


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--

41.0                   
<Menuvanyë ó Valanna,> etequentë i Rauro, <pan felin lustindo ostolyo ar milyeän tavasti ar restassë ata.
“Mi akompanos Doroteon,” deklaris la Leono, “ĉar mi enuas pro via urbo kaj sopiras la arbaron kaj la kamparon.


menuvanyë
men.0
verb-futu-s1-long
men- (vi.)
I will go


ó

base
= (pp.)
with


valanna
(n)valanna


?


etequentë
.1
verb-past-sing
etequet- (vt.)
(one) spoke out


i
(ar)
base
= (ar.)
the


rauro
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a lion


pan
.1
base
= (cj.)
because


felin

verb-aor2-s1-short
fel- (vt.)
I feel (emotions)


lustindo
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
ennui


ostolyo
.3
poss-s2v-gen-sing
osto (n.)
of your (sir) city


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


milyeän



?


tavasti

noun-nom-plur
tavas/tavast- (n.)
woodlands


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


restassë
(n)restasse.1
noun-nom-sing
= (n.)
a (the) country


ata



--

41.1       
Naitië nanyë hróva hravan, istal.
Mi efektive estas sovaĝa besto, sciu.


naitië
(av).1
base
= (av.)
truly


nanyë
+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ná- (vt.)
I am


hróva
:2.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
wild


hravan

noun-nom-sing
= (n.)
a wild beast


istal

verb-aor2-s2v-short
ista-/ist- (vt.)
you (sir) know

41.2        
Entë, Valanna mauruvas mo varya se.>
Ankaŭe, Doroteo bezonos protektanton.”


entë
(av).0
base
= (av.)
moreover


valanna
(n)valanna


?


mauruvas
.0
verb-futu-s3-short
maura- (vt.)
he/she/it will need


mo
mo.2+pron-norm-nom
pron-norm-nom
= (pn.)
someone


varya
(v)+verb-bare


?


se
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
she

42.0        
<Ta naitë,> náquentë i Ornendur.
“Vi pravas,” akordis la Hakisto.


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


naitë
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
true


náquentë
.1
verb-past-sing
náquet- (vt.)
(one) agreed (on fact)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

42.1               
<Hyaldanya nai nauva veuyaléo sen; san inyë menuva ósë i Nórenna Hyarmeno.>
“Mia hakilo eble povos helpi ŝin; do ankaŭ mi akompanos ŝin al la Lando de la Sudo.


hyaldanya

poss-s1-nom-sing
hyalda (n.)
my axe


nai
(av).4
base
= (av.)
it may be


nauva
naa
verb-futu-sing
ná- (vt.)
(one) will be


veuyaléo

noun-gen-sing
veuyalë (n.)
of a service


sen
(pn)se.1
pron-norm-dat
se (pn.)
for her


san
(cj).1
base
= (cj.)
so


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I



.1


--


menuva
men.0
verb-futu-sing
men- (vi.)
(one) will go


ósë
.1


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nórenna
.0
noun-all-sing
nórë (n.)
to a land


hyarmeno

noun-gen-sing
hyarmen (n.)
of south

43.0     
<Mallumë yestuvalvë?> maquentë i Corcurco.:
“Kiam do ni ekiros?” demandis la Birdotimigilo.


mallumë



?


yestuvalvë
.1
verb-futu-p1i-long
yesta-¹/yeset- (v.)
we will start


maquentë
.0
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) asked


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--

44.0      
<Ma elyë menuva?> maquenteltë, eändenen.:
“Ĉu vi kuniros?” ili demandis, surprizite.


ma
(av)
base
= (av.)
interrogative particle


elyë
.1
pron-emph-nom
= (pn.)
you


menuva

verb-futu-sing
men- (vi.)
(one) will go


maquenteltë
.0
verb-past-p3-long
maquet- (vt.)
they asked


eändenen
.0
noun-ins-sing
eändë (n.)
with a surprise

45.0  
<Tancavë.
“Certe.


tancavë
(av)
base
= (av.)
certainly

45.1          
Quíta uinë Valanna, san allumë cáviévanen sanar.
Sen Doroteo mi ne havus cerbon.


quíta
(cj)
base
= (cj.)
if


uinë
.1+pas-adj-ppos
pas-adj-ppos
ui- (vt.)
done not



(v).0+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to be


valanna
(n)valanna


?


san
(cj).0
base
= (cj.)
then


allumë
(av)
base
= (av.)
never


cáviévanen
cav


?


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain

45.2         
Ortanessen i andulenna i porisalquenoressë ar tulyanessen Laimarilinonna.
Ŝi levis min de la stango en la maizkampo kaj venigis min al la Smeralda Urbo.


ortanessen
.2
verb-past-s3-o_s1
orta-¹ (vt.)
he/she/it lifted (up) me


i
(ar)
base
= (ar.)
the


andulenna



?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


porisalquenoressë



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tulyanessen
.1
verb-past-s3-o_s1
tulya- (vt.)
he/she/it brought me


laimarilinonna



--

45.3                
Epetai almarenya quanna rohta issen, ar allumë hehtauvanyes mennai yestuvas nan Hyarveästanna tennoio.>
Do mia bona sorto ŝuldiĝas al ŝi, kaj mi neniam apartiĝos de ŝi antaŭ ol ŝi finfine reiros al Kansas.”


epetai
(cj)epetai:0.0+base
base
= (cj.)
consequently


almarenya
.2


?



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


quanna
(aj)cwanna:0.2+adj-spos


?


rohta
(n)rohta:0.0+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a debt


issen
(pn).1
pron-emph-dat
issë (pn.)
for her


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


allumë
(av)
base
= (av.)
never


hehtauvanyes
.0
verb-futu-s1-o_s3
hehta- (vt.)
I will put aside him/her/it


mennai



?


yestuvas
.1
verb-futu-s3-short
yesta-¹/yeset- (v.)
he/she/it will start


nan
(av):2.0


?


hyarveästanna



--


tennoio

base
= (av.)
forever

46.0      
<Hantanyel,> equë Valanna hantaitë.
“Dankon,” diris Doroteo, kortuŝite.


hantanyel
.0
verb-aor2-s1-o_s2v
hanta- (vt.)
I thank you (sir)


equë
.2
base
= (ij.)
said


valanna
(n)valanna


?


hantaitë
(aj).0+adj-spos


?

46.1     
<Ilyë eldë anfailë nin.
“Vi ĉiuj estas vere afablegaj al mi.


ilyë
.2
adj-ppos
ilya (aj.)
all (of a particular group…)


eldë

pron-emph-nom
= (pn.)
you


anfailë
.2
adj-pcom
faila (aj.)
more generous


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me

46.2       
Mal nai tyasuvan yesta éya cárima.>
Sed mi deziras komenci kiel eble plej baldaŭ.”


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


nai
(av).4
base
= (av.)
it may be


tyasuvan
tyas


?


yesta
(v):1.1+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to start


éya



?


cárima
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
possible (to do)

47.0        
<Menuvalvë enar amauressë,> hanquentë i Corcurco.
“Ni ekiros morgaŭ matene,” respondis la Birdotimigilo.


menuvalvë
men.0
verb-futu-p1i-long
men- (vi.)
we will go


enar
(av)


?


amauressë
.2
noun-loc-sing
amaurë (n.)
at a morning


hanquentë
.1
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) responded


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--

47.1            
<Etta álvë ilyë ferya inwë, pan nauvas anda lenda.>
“Do nun ni ĉiuj pretigu nin, ĉar la marŝado estos longa.”


etta
(cj)
base
= (cj.)
therefore



(av)
base
= (av.)
now


álvë



--


ilyë
.2
adj-ppos
ilya (aj.)
all (of a particular group…)


ferya
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to make ready (promptly)


inwë

pron-norm-nom
= (pn.)
ourselves


pan
.1
base
= (cj.)
because


nauvas
naa
verb-futu-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it will be


anda
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
long


lenda
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a journey

—generated by quettali version 0.32.1