Parallel text

Text: V. The Rescue of the Tin Woodman

Word-aligned text for review or study.

Each word-block has the following lines:
- the Quenya word in tengwar
- the Quenya word in romanized/latinized transcription
- the lexical annotation, if any
- the matched inflection rule that produced the form
- the lemma for the form (link to its paradigm page)
- the translation of the form, from the lemma gloss

If the form is ambiguous, some lines will be missing or show different information. Special values for the translation are:
- * = lemma not unique
- + = lemma unique, but multiple rules match
- ? = the lexical annotation leaves no match

Hovering over a word block will given the full explanation of the rule-tag listed in the block for brevity. Clicking on a Quenya word in the text, or a word block (other than on the lemma link), will blink the corresponding text word and/or word block.

1.0                      
Valanna eccuinunë, Anar cálanë ter i aldar ar Ilwë andalúmë naiénë coiva, roitaila aiweli os insë ar peccuvóli.
Kiam Doroteo vekiĝis, la suno jam briladis tra la arboj kaj Toto estis jam delonge ekster la domo ĉasante birdojn kaj sciurojn.



(cj)
base
= (cj.)
when


valanna
(n)valanna


?


eccuinunë
.0
verb-past-sing
eccuinu- (vi.)
(one) awoke


anar

noun-nom-sing
= (n.)
a Sun


cálanë
cal


?


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the


aldar

noun-nom-plur
alda (n.)
trees


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ilwë



?


andalúmë



?


naiénë



?


coiva
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
awake


roitaila
.1+act-adj-spos


?


aiweli

noun-nom-part
aiwë (n.)
some (small) birds


os
(pp).0
base
= (pp.)
around


insë
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
himself


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


peccuvóli

noun-nom-part
peccuvo (n.)
some squirrels

1.1     
Harunes ama ar ostirnes.
Ŝi sidiĝis kaj ĉirkaŭrigardis.


harunes
.2
verb-past-s3-short
haru- (vi.)
he/she/it sat up


ama
(av)


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ostirnes



?

1.2           
Engë i Corcurco, tensi tarila cólemaina nelteryassë, laryaila sen.:
Jen la Birdotimigilo, ankoraŭ staranta pacience en sia angulo, atendante ŝin.


engë
(v).0
verb-past-sing
eä- (vi.)
(one) was


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



?


tensi
.2
base
= (av.)
up to now


tarila
+act-adj-spos
act-adj-spos
tar- (vt.)
standing


cólemaina
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
patient


nelteryassë

poss-s3-loc-sing
neltë (n.)
at his/her/its corner


laryaila
+act-adj-spos


?


sen
(pn)se.1
pron-norm-dat
se (pn.)
for her

2.0        
<Mauralvë menë ar ceþë nén,> eques sen.:
“Ni nepre devas serĉi akvon,” ŝi diris al li.


mauralvë
.0+verb-aor2-p1i-long
verb-aor2-p1i-long
maura- (vt.)
we need


menë
.0+verb-bare
verb-bare
men- (vi.)
to go


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ceþë
(v)cez:0.0+verb-bare
verb-bare
ceþ- (vt.)
to search


nén
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a water


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him

3.0    
<Maro maural nén?> maquentes.:
“Por kio vi volas akvon?” li demandis.


maro
(av).0


?


maural
.1+verb-aor2-s2v-short
verb-aor2-s2v-short
maura- (vt.)
you (sir) require


nén
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a water


maquentes
.0
verb-past-s3-short
maquet- (vt.)
he/she/it asked

4.0                    
<Na sovë antanya poicë apa i malleo asto, ar yulë, itan i parca massa úva himya hluncunyassë.>
“Por purigi mian vizaĝon post la polvo de la vojo, kaj por trinki, tiel ke la seka pano ne gluiĝos al mia gorĝo.”


na
.0
base
= (pp.)
to


sovë
.0+verb-bare
verb-bare
sov- (vt.)
to wash


antanya
(n).0
poss-s1-nom-sing
anta (n.)
my face


poicë
.0


?


apa
(pp):1
base
= (pp.)
after (of time)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


malleo
.1


?


asto
asto+noun-nom-sing


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


yulë
+verb-bare
verb-bare
yul- (vt.)
to drink


itan
(cj).0
base
= (cj.)
so that


i
(ar)
base
= (ar.)
the


parca
:2.0+adj-spos


?


massa

noun-nom-sing
= (n.)
bread


úva
(v)ui.0
verb-futu-sing
ui- (vt.)
(one) not will do


himya
.0+verb-bare


?


hluncunyassë
.1+poss-s1-loc-sing
poss-s1-loc-sing
hlunco/hluncu- (n.)
at my gullet

5.0                     
<Návë hráveo é hranga,> equë i Corcurco sánula, <pan möa lyen lorë, ar matë ar yulë.
“Certe estas ĝene konsisti el karno,” diris la Birdotimigilo, penseme, “ĉar vi devas dormi, kaj manĝi kaj trinki.


návë
(v)naa
ger-noun-nom-sing
ná- (vt.)
being


hráveo
(n)
noun-gen-sing
hrávë (n.)
of a flesh


é



?



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


hranga
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
awkward


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


sánula
.1+ula-adj-spos
ula-adj-spos
sana- (v.)
apt to reflect


pan
.1
base
= (cj.)
because


möa
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vn.)
(one) must (impersonal)


lyen
.0
pron-norm-dat
lye (pn.)
for you


lorë
.0+verb-bare


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


matë
+verb-bare
verb-bare
mat- (vt.)
to eat


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


yulë
+verb-bare
verb-bare
yul- (vt.)
to drink

5.1             
Aimanen, samil sanar, ar polië sana téravë nás valda ampolliéo.>
Tamen, vi havas cerbon, kaj la kapablo pensadi valoras multajn ĝenojn.”


aimanen
(av)
base
= (av.)
however


samil

verb-aor2-s2v-short
sam- (vt.)
you (sir) have


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


polië
(v)
ger-noun-nom-sing
pol- (vt.)
being able to


sana
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to think


téravë
.1


?


nás
+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it is


valda
(aj):2.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
worthy


ampolliéo
.0
noun-gen-sing
ampollië (n.)
of a great effort

6.0                        
Oanteltë i cöallo ar pataneltë ter i aldar mennai túveltë níca ehtelë liquisteä neno, yassë Valanna yullë ar sóvë ar mantë arinwatya.
Ili eliris el la dometo kaj promenis inter la arboj ĝis ili trovis malgrandan fonton de klara akvo, kie Doroteo trinkis kaj banis sin kaj matenmanĝis.


öanteltë
:1.2
verb-past-p3-long
auta-¹/aut- (v.)
they left


i
(ar)
base
= (ar.)
the


cöallo
.3
noun-abl-sing
cöa (n.)
from a hut


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


pataneltë

verb-past-p3-long
pata- (vt.)
they walked


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the


aldar

noun-nom-plur
alda (n.)
trees


mennai



?


túveltë
.0
verb-past-p3-long
tuv- (vt.)
they found


níca
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
little


ehtelë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a spring


liquisteä
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
clear


neno

noun-gen-sing
nén/nen- (n.)
of a water


yassë
(cj).0
base
= (cj.)
where [relative]


valanna
(n)valanna


?


yullë

verb-past-sing
yul- (vt.)
(one) drank


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


sóvë
.1
verb-past-sing
sov- (vt.)
(one) bathed


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


mantë
(v)
verb-past-sing
mat- (vt.)
(one) ate


arinwatya

poss-s3-nom-sing
arinwat (n.)
his/her/its breakfast

6.1                               
Cennes i engë sempa massa lemba i vircolcassë, ar i vendë nánë hantaitë í Corcurco únë maurë matë , pan engë hraia fáreä insen ar Ilwen ter i .:
Ŝi vidis ke ne restas multe da pano en la korbo, kaj la knabino estis dankema ke la Birdotimigilo ne bezonas manĝi, ĉar apenaŭ estis sufiĉe por ŝi kaj por Toto por tiu tago.


cennes
.0
verb-past-s3-short
cen- (vt.)
he/she/it saw


i
(cj)
base
= (cj.)
that


engë
(v).0
verb-past-sing
eä- (vi.)
(one) was


sempa
.0+adj-spos


?


massa

noun-nom-sing
= (n.)
bread


lemba
+adj-spos


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


vircolcassë

noun-loc-sing
vircolca (n.)
at a basket


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


vendë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a maiden


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


hantaitë
(aj).1+adj-spos


?


í
(ct)


?


corcurco



--


únë
(v).1
verb-past-sing
ui- (vt.)
(one) did not


maurë



?


matë
+verb-bare
verb-bare
mat- (vt.)
to eat



(pn).2
pron-semi-nom
= (pn.)
anything


pan
.1
base
= (cj.)
because


engë
(v).0
verb-past-sing
eä- (vi.)
(one) was


hraia
(av)


?


fáreä
(aj).0+adj-spos


?


insen
.1
pron-norm-dat
insë (pn.)
for herself


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ilwen
ilwe


?


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the




noun-nom-sing
= (n.)
a day (period from sunset to…)

7.0                 
teliénes mulerya, ar nanwenúvanes i mallenna maldë tesarion, areä núra ñón captanë se.:
Kiam ŝi estis fininta sian manĝon, kaj estis preta reiri al la vojo el flavaj brikoj, ŝin alarmetis proksima sono de profunda ĝemo.



(cj)
base
= (cj.)
when


teliénes
.0


?


mulerya

poss-s3-nom-sing
mulë (n.)
his/her/its meal


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


nanwenúvanes
.1


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mallenna
.1


?


maldë
(aj):2.0
adj-ppos
malda² (aj.)
yellow


tesarion
.0
noun-gen-plur
tesar (n.)
of bricks



(av)
base
= (av.)
then


areä
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
nearby


núra
(aj)+adj-spos


?


ñón
.1


?


captanë
.2
verb-past-sing
capta- (vt.)
(one) startled


se
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
she

8.0     
<Mana nánë ta?> maquentes numbeä.:
“Kio sonis?” ŝi demandis, time.


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that


maquentes
.0
verb-past-s3-short
maquet- (vt.)
he/she/it asked


numbeä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
timid

9.0              
<Uinyë polë sana,> hanquentë i Corcurco; <mal polilvë menë ar cenë.>
“Mi tute ne povas konjekti,” respondis la Birdotimigilo; “sed ni povas aliri kaj vidi.”


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


sana
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to think


hanquentë
.1
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) responded


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


polilvë

verb-aor2-p1i-long
pol- (vt.)
we are able to


menë
.0+verb-bare
verb-bare
men- (vi.)
to go


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


cenë
.0+verb-bare
verb-bare
cen- (vt.)
to see

10.0               
Vin enta ñón ananyë hlarutta, ar i hlón nemnë tulë ca intello.
Ĝuste tiam la sono de nova ĝemo atingis iliajn orelojn, kaj la sono ŝajne venis el malantaŭ ili.


vin
.1
base
= (av.)
just now



(av)
base
= (av.)
then


enta
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
another


ñón
.1


--


ananyë
.0
verb-past-sing
anya-/any- (vt.)
(one) reached


hlarutta

poss-d3-nom-dual
hlas/hlar- (n.)
both their (both) ears


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hlón
.1
noun-nom-sing
= (n.)
a sound


nemnë
:2.0
verb-past-sing
nem-² (vt.)
(one) seemed


tulë
+verb-bare
verb-bare
tul- (vi.)
to come


ca
:1.0
base
= (pp.)
behind


intello
:1
pron-emph-abl
intë¹ (pn.)
from them

10.1                     
Querneltë ar pataneltë ter i taurë patelínen, Valanna túvë ma silila mi arma ya lanantë enel i aldar.
Ili turnis sin kaj marŝis kelkajn paŝojn tra la arbaro, kaj tiam Doroteo ekvidis ion brilantan en sunradio kiu falis inter la arbojn.


querneltë

verb-past-p3-long
quer- (vt.)
they turned


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


pataneltë

verb-past-p3-long
pata- (vt.)
they walked


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the


taurë
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a forest


patelínen

noun-ins-part
pat (n.)
with some steps



(av)
base
= (av.)
then


valanna
(n)valanna


?


túvë
(v).1
verb-past-sing
tuv- (vt.)
(one) discovered


ma
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
something


silila
+act-adj-spos
act-adj-spos
sil- (vt.)
shining (white)


mi

base
= (pp.)
in


arma

noun-nom-sing
= (n.)
a ray of sunlight


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)


lanantë
lanta.0
verb-past-sing
lanta-/lanat- (va.)
(one) fell


enel
(pp).1
base
= (pp.)
between


i
(ar)
base
= (ar.)
the


aldar

noun-nom-plur
alda (n.)
trees

10.2           
Nornes i nómenna ar pustanë, ó níca áyo hollë.:
Ŝi kuris al tiu loko, kaj poste ŝi ekhaltis, kun krio pro surpriziĝo.


nornes
.0
verb-past-s3-short
nor- (vi.)
he/she/it ran


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nómenna

noun-all-sing
nómë (n.)
to a place


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



(av)
base
= (av.)
then


pustanë
.0


?


ó

base
= (pp.)
with


níca
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
little


áyo

noun-gen-sing
áya (n.)
of an awe


hollë
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a shout

11.0                      
Min i altë aldaron nánë perhahyarina, ar tarila ara sa, ó ortaina hyalda máryatsë, engë nér quannavë latucenda.
Unu el la grandaj arboj estis parte trahakita, kaj staranta apud ĝi, tenante hakilon levitan en liaj manoj, estis viro konsistanta plene el stano.


min
(cd)
base
= (cd.)
one


i
(ar)
base
= (ar.)
the


altë
.0


?


aldaron
alda
noun-gen-plur
alda (n.)
of trees


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


perhahyarina



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tarila
+act-adj-spos
act-adj-spos
tar- (vt.)
standing


ara
(pp).0
base
= (pp.)
beside


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


ó

base
= (pp.)
with


ortaina
.2+pas-adj-spos
pas-adj-spos
orta-¹ (vt.)
lifted (up)


hyalda

noun-nom-sing
= (n.)
an axe


máryatsë

poss-s3-loc-dual
(n.)
at both his/her/its hands


engë
(v)
verb-past-sing
eä- (vi.)
(one) was


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


quannavë
(aj)cwanna:0.1+adj-advb


?


latucenda
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of tin

11.1                   
Carya ar rancurya ar telcurya náner yantainë pulcoryassë, mal tarnes quannavë rua, vequi aqua únes polë levë.:
Liaj kapo kaj brakoj kaj kruroj estis artikigitaj al lia korpo, sed li staris tute senmove, kvazaŭ tute ne kapabla sin movi.


carya

poss-s3-nom-sing
cas/car- (n.)
his/her/its head


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


rancurya
+poss-s3-nom-dual


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


telcurya
.0+poss-s3-nom-dual
poss-s3-nom-dual
telco/telcu- (n.)
both his/her/its legs


náner
+verb-past-plur
verb-past-plur
ná- (vt.)
(they) were


yantainë
(aj)
adj-ppos
yantaina (aj.)
joined


pulcoryassë
.2
poss-s3-loc-sing
pulco (n.)
at his/her/its torso


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


tarnes
tar
verb-past-s3-short
tar- (vt.)
he/she/it stood


quannavë
.2


--


rua
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
still


vequi
.0
base
= (cj.)
as if


aqua
.2
base
= (av.)
altogether


únes
.1
verb-past-s3-short
ui- (vt.)
he/she/it did not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


levë
(v)+verb-bare
verb-bare
lev- (vi.)
to move (intr.)

12.0                        
Valanna tirnë se elmendassë, ar i Corcurco carnë onal, lan Ilwë hungë naracávë ar narcunë i latucenda telcunna, ya ñwalyanë nelceryar.:
Doroteo rigardis lin mirege, ankaŭ la Birdotimigilo, dum Toto akre bojadis kaj provis mordi la stanajn krurojn, kio dolorigis liajn dentojn.


valanna
(n)valanna


?


tirnë
(v).3
verb-past-sing
tir- (vt.)
(one) looked (at)


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he


elmendassë
.1
noun-loc-sing
elmenda (n.)
at wonderment


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


carnë
(v)car.0
verb-past-sing
car- (vt.)
(one) did


onal



?


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


ilwë



--


hungë
.0
verb-past-sing
hu- (vi.)
(one) barked (like a dog)


naracávë
.0


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


narcunë



?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latucenda
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of tin


telcunna
.0+noun-all-dual
noun-all-dual
telco/telcu- (n.)
to both legs


ya
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
which


ñwalyanë
.0


?


nelceryar
nelet
poss-s3-nom-plur
nelet/nelc- (n.)
his/her/its teeth

13.0    
<Ma ñónanel?> maquentë Valanna.:
“Ĉu vi ĝemegis?” demandis Doroteo.


ma
(av)
base
= (av.)
interrogative particle


ñónanel



?


maquentë
.0
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) asked


valanna
(n)valanna


?

14.0         
<Náto,> hanquentë i latucenda nér, <Carnenyë.
“Jes,” respondis la stanulo, “jes.


náto
.1
base
= (ij.)
yes (emphatic)


hanquentë
.0
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) answered


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latucenda
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of tin


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


carnenyë
car.0
verb-past-s1-long
car- (vt.)
I did

14.1               
Oñóniën han löa, ar alquen oi fai ahlárië ni hya utúlië alya ni.>
Mi ĝemadas jam de pli ol jaro, kaj antaŭ nun neniu aŭdis min nek venis por helpi min.”


oñóniën



?


han
(pp)
base
= (pp.)
beyond


löa
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a (seasonal) year


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


alquen
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
no one


oi
(av).0
base
= (av.)
ever


fai

base
= (av.)
before of time


ahlárië

verb-perf-sing
hlar- (vt.)
(one) has heard


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


utúlië

verb-perf-sing
tul- (vi.)
(one) has come


alya
(v).2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to help one


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I

15.0                  
<Mana ecë nin carë lyen?> maquentes moica, pan þúnanes i colonda óma yanen i nér quentë.:
“Kiel mi povos helpi vin?” ŝi demandis dolĉe, ĉar ŝin malgajigis la malfeliĉa voĉo de la viro.


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what


ecë
.2+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) can


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


carë
(v).0+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to do


lyen
.0
pron-norm-dat
lye (pn.)
for you


maquentes
.1
verb-past-s3-short
maquet- (vt.)
he/she/it questioned


moica
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
soft


pan
.1
base
= (cj.)
because


þúnanes
.0
verb-past-s3-short
þúna- (vi.)
he/she/it was spiritually…



(pp).1
base
= (pp.)
by agent (of)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


colonda
.2+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
sad


óma
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a voice


yanen
(pn)ya.0
pron-norm-ins
ya (pn.)
by which


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


quentë
.1
verb-past-sing
quet- (vt.)
(one) spoke

16.0         
<Á tulya millo-calpa ar milihta liminyar,> hanquentes.
“Alportu oleujon kaj oleu miajn artikojn,” li respondis.


á
(pt)
base
= (pt.)
imperative particle


tulya
(v).1+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to bring


millo
(n)millo
noun-nom-sing
= (n.)
oil


calpa
(n).2


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


milihta
.0+verb-bare


?


liminyar
.1
poss-s1-nom-plur
limë/limi- (n.)
my joints


hanquentes
.0
verb-past-s3-short
hanquet- (vt.)
he/she/it answered

16.1                     
<Naltë aumatinë tandë urravë i aqua uinyë polë levë tai; qui nauvan mai-milihtaina, san rongo nauvan máleä ata.
“Ili rustiĝis tiom ke mi tute ne povas movi min; se mi estos bone oleita, mi estos denove bonfarta.


naltë
+verb-aor2-p3-long
verb-aor2-p3-long
ná- (vt.)
they are


aumatinë



?


tandë
:3.1


?


urravë

adj-advb
urra (aj.)
badly


i
(cj)
base
= (cj.)
that


aqua
.1
base
= (av.)
completely


uinyë
.1+verb-aor2-s1-long
verb-aor2-s1-long
ui- (vt.)
I do not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


levë
(v)+verb-bare
verb-bare
lev- (vi.)
to move (intr.)


tai
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
them


qui

base
= (cj.)
if


nauvan
(v)naa
verb-futu-s1-short
ná- (vt.)
I will be


mai

base
= (av.)
well


milihtaina
.0+pas-adj-spos


?


san
(cj).0
base
= (cj.)
then


rongo

base
= (av.)
soon


nauvan
(v)naa
verb-futu-s1-short
ná- (vt.)
I will be


máleä
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
healthy


ata



?

16.2     
Túvalyë millo-calpa palustassë cöanyassë.>
Vi trovos oleujon sur breto en mia dometo.”


túvalyë
.0+verb-futu-s2v-long
verb-futu-s2v-long
tuv- (vt.)
you (sir) will find


millo
(n)millo
noun-nom-sing
= (n.)
oil


calpa
(n).2


--


palustassë
palusta.0
noun-loc-sing
palusta (n.)
at a shelf


cöanyassë
.3
poss-s1-loc-sing
cöa (n.)
at my hut

17.0                   
Valanna ú-pusto nornë i cöanna ar túvë i millo-calpa, ar nanwennes ar maquentë ñormerila, <Massë limilyar?>
Doroteo tuj rekuris al la dometo kaj trovis la oleujon, kaj poste ŝi reiris al la Stana Lignohakisto kaj demandis, maltrankvile, “Kie estas viaj artikoj?”


valanna
(n)valanna


?


ú
(pp).0
base
= (pp.)
without


pusto
pusta.2


?


nornë
(v).0
verb-past-sing
nor- (vi.)
(one) ran


i
(ar)
base
= (ar.)
the


cöanna
.3
noun-all-sing
cöa (n.)
to a hut


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


túvë
(v).0
verb-past-sing
tuv- (vt.)
(one) found


i
(ar)
base
= (ar.)
the


millo
(n)millo
noun-nom-sing
= (n.)
oil


calpa
(n).2


--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



(av)
base
= (av.)
then


nanwennes
.0
verb-past-s3-short
nanwen- (vt.)
he/she/it returned


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


maquentë
.0
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) asked


ñormerila
+act-adj-spos


?


massë
(av)


?


limilyar
lime.1
poss-s2v-nom-plur
limë/limi- (n.)
your (sir) joints

18.0           
<Á milihta langonya, minya,> hanquentë i Latúcen Ornendur.
“Unue oleu mian kolon,” respondis la Stana lignohakisto,


á
(pt)
base
= (pt.)
imperative particle


milihta
.0+verb-bare


--


langonya
:1.0
poss-s1-nom-sing
lango¹ (n.)
my neck


minya
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
first


hanquentë
.1
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) responded


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

18.1                                   
San milihintes sa, ar pan nánes urravë aumatina i Corcurco nampë i latucenda cas ar carnë levë sa moica permello permenna mennai sa lévanë latina, ar i nér insë pollë querë sa.:
do ŝi oleis ĝin, kaj ĉar ĝi estis tre rusta la Birdotimigilo prenis la stanan kapon kaj movis ĝin delikate de flanko al flanko ĝis ĝi moviĝis libere, kaj tiam la viro povis mem turni ĝin.


san
(cj).1
base
= (cj.)
so


milihintes
.0


?


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


pan
.0
base
= (cj.)
since


nánes
+verb-past-s3-short
verb-past-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it was


urravë

adj-advb
urra (aj.)
badly


aumatina
+adj-spos


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


nampë
.0
verb-past-sing
nap- (vt.)
(one) took (hold)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latucenda
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of tin


cas
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a head


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


carnë
(v)car.1
verb-past-sing
car- (vt.)
(one) made


levë
(v)+verb-bare
verb-bare
lev- (vi.)
to move (intr.)


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


moica
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
gentle


permello
.1
noun-abl-sing
permë (n.)
from a side (of person or…)


permenna
.1
noun-all-sing
permë (n.)
to a side (of person or shape)


mennai



--


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


lévanë



?


latina
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
free (of movement)


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



(av)
base
= (av.)
then


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


insë
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
himself


pollë

verb-past-sing
pol- (vt.)
(one) was able to


querë
(v)+verb-bare
verb-bare
quer- (vt.)
to turn


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it

19.0         
< á milihta i limi rancunyassë,> eques.
“Nun oleu la artikojn de miaj brakoj,” li diris.



(av)
base
= (av.)
now


á
(pt)
base
= (pt.)
imperative particle


milihta
.0+verb-bare


--


i
(ar)
base
= (ar.)
the


limi
.1
noun-nom-plur
limë/limi- (n.)
joints


rancunyassë
+poss-s1-loc-dual


?


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said

19.1                     
Ar Valanna milihintë tai ar i Corcurco añcimbaila carnë tai cúna mennai náneltë faren ú angaumatto ar ta márë ve vinyë.:
Kaj Doroteo oleis ilin kaj la Birdotimigilo zorge fleksis ilin ĝis ili estis tute liberaj de rusto kaj bonaj kiel novaj.


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


valanna
(n)valanna


?


milihintë
.0


?


tai
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
them


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


añcimbaila

act-adj-scom
cimba-/cimb- (vt.)
more caring


carnë
(v)car.1
verb-past-sing
car- (vt.)
(one) made


tai
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
them


cúna



*


mennai



--


náneltë
+verb-past-p3-long
verb-past-p3-long
ná- (vt.)
they were


faren



?


ú
(pp).0
base
= (pp.)
without


angaumatto



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ta
(av).0
base
= (av.)
so


márë
(aj).0
adj-ppos
mára (aj.)
good


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


vinyë
.1
adj-ppos
vinya (aj.)
new

20.0             
I Latúcen Ornendur sinquë fartaina ar nútanë hyaldarya, ya niryanes i alda.:
La Stana Lignohakisto kontente ĝemetis kaj mallevis sian hakilon, kiun li apogis per arbo.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


sinquë

verb-past-sing
siqu- (vi.)
(one) sighed


fartaina
.1+pas-adj-spos
pas-adj-spos
farta- (vt.)
satisfied


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


nútanë
:2
verb-past-sing
núta-² (vt.)
(one) lowered


hyaldarya

poss-s3-nom-sing
hyalda (n.)
his/her/its axe


ya
.0
pron-norm-nom
= (pn.)
which


niryanes

verb-past-s3-short
nirya- (vt.)
he/she/it leaned against


i
(ar)
base
= (ar.)
the


alda

noun-nom-sing
= (n.)
a tree

21.0       
<Si höa aþië,> eques.
“Tio multe komfortigas,” li diris.


si
(pn):1
pron-norm-nom
= (pn.)
this



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


höa
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
big


aþië
(n).1
noun-nom-sing
= (n.)
comfort


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said

21.1                 
<Tuluhteánen tana hyalda vilyassë tallumello olanen aumatina, ar aláreän polë sesta sa tal teldavë.
“Mi tenadis tiun hakilon en la aero ekde kiam mi rustiĝis, kaj kontentigas min formeti ĝin finfine.


tuluhteánen
.2


?


tana
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
that


hyalda

noun-nom-sing
= (n.)
an axe


vilyassë
.0
noun-loc-sing
vilya (n.)
at an air


tallumello



?



(cj)
base
= (cj.)
when


olanen
(v)ola:0.0+verb-past-s1-short
verb-past-s1-short
ola- (vt.)
I became


aumatina
+adj-spos


--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


aláreän
.0
verb-pres-s1-short
alarya-/alary- (vi.)
I am being happy


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


sesta
+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to set


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


tal
:1
base
= (av.)
to the bottom


teldavë



*

21.2             
, qui milihtuvalyë i telcunyo limi, san nauvan mára ata.>
Nun, se vi bonvolos olei la artikojn de miaj kruroj, mi denove estos normala.”



(av)
base
= (av.)
now


qui

base
= (cj.)
if


milihtuvalyë
.0


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


telcunyo
.0+poss-s1-gen-dual
poss-s1-gen-dual
telco/telcu- (n.)
of both my legs


limi
.1
noun-nom-plur
limë/limi- (n.)
joints


san
(cj).0
base
= (cj.)
then


nauvan
(v)naa
verb-futu-s1-short
ná- (vt.)
I will be


mára
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
good


ata



--

22.0                          
Saro milihintettë telcurya mennai polles carë tai levë latina; ar hantanesset at' ar ata leryalerya, pan nemnes amarunda veo, ar lai hantaitë.:
Do ili oleis liajn krurojn ĝis li povis libere movi ilin; kaj li multfoje dankis ilin pro sia liberiĝo, ĉar li ŝajnis tre ĝentila, kaj tre dankema.


saro
(av).2


?


milihintettë
.0


?


telcurya
.0+poss-s3-nom-dual
poss-s3-nom-dual
telco/telcu- (n.)
both his/her/its legs


mennai



--


polles

verb-past-s3-short
pol- (vt.)
he/she/it was able to


carë
(v).1+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to make


tai
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
them


levë
(v)+verb-bare
verb-bare
lev- (vi.)
to move (intr.)


latina
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
free (of movement)


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


hantanesset
.0+verb-past-s3-o_d3
verb-past-s3-o_d3
hanta- (vt.)
he/she/it thanked them (both)


at' > ata
;=ata


--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ata



--



.4
base
= (pp.)
concerning


leryalerya

poss-s3-nom-sing
leryalë (n.)
his/her/its release


pan
.1
base
= (cj.)
because


nemnes
:2.0
verb-past-s3-short
nem-² (vt.)
he/she/it seemed


amarunda
.2
adj-scom
runda (aj.)
more polite


veo
(n)veo+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a living creature


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


lai

base
= (av.)
very


hantaitë
(aj).0+adj-spos


?

23.0                 
<Nai illumë táriévanen tassë, quíta laiénestë tulë arë,> eques; <san tancavë erehtiëstë coiviënya.
“Mi eble starus tie por ĉiam se vi ne estus alveninta,” li diris; “do certe vi savis mian vivon.


nai
(av).3
base
= (av.)
perhaps


illumë
(av)
base
= (av.)
always


táriévanen
tar


?


tassë
(av)
base
= (av.)
there


quíta
(cj)
base
= (cj.)
if


laiénestë



?


tulë
+verb-bare
verb-bare
tul- (vi.)
to come


arë
(av).1
base
= (av.)
along


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said


san
(cj).1
base
= (cj.)
so


tancavë
(av)
base
= (av.)
certainly


erehtiëstë
.1
verb-perf-d2-long
rehta- (vt.)
you both have saved


coiviënya

poss-s1-nom-sing
coivië¹ (n.)
my life

23.1     
Maro tullunë i nastë sís?>
Kial vi hazarde venis ĉi tien?”


maro
(av).0


?


tullunë
.1
verb-past-sing
tullu- (vi.)
(one) happened (i.e. come in…)


i
(cj)
base
= (cj.)
that


nastë
+verb-aor2-d2-long
verb-aor2-d2-long
ná- (vt.)
you both are


sís

base
= (av.)
here

24.0                  
<Nammë menelmassë Laimarilinonna na cenë i Túra Óþ,> hanquentes, <ar haunemmë cöalyassë na serë lómë.>
“Ni estas survoje al la Smeralda Urbo, por renkonti la Grandan Ozon,”


nammë
+verb-aor2-d1e-long
verb-aor2-d1e-long
ná- (vt.)
we (ex.) both are


menelmassë

poss-p1e-loc-sing
men (n.)
at our (ex.) way


laimarilinonna



?


na
.0
base
= (pp.)
to


cenë
.0+verb-bare
verb-bare
cen- (vt.)
to see


i
(ar)
base
= (ar.)
the


túra
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great


óþ



?


hanquentes
.0
verb-past-s3-short
hanquet- (vt.)
he/she/it answered


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


haunemmë
.2


?


cöalyassë
.3
poss-s2v-loc-sing
cöa (n.)
at your (sir) hut


na
.0
base
= (pp.)
to


serë
.2+verb-bare


?


lómë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a night

25.0     
<Maro yestastë cenë Óþ?> maquentes.:
“Kial vi volas renkonti Ozon?” li demandis.


maro
(av).0


?


yestastë
:2


?


cenë
.0+verb-bare
verb-bare
cen- (vt.)
to see


óþ



--


maquentes
.0
verb-past-s3-short
maquet- (vt.)
he/she/it asked

26.0              
<Merin nanwentaitaryan Hyarveästanna, ar i Corcurco merë hyen sesta sanar caryanna,> hanquentes.:
“Mi volas ke li resendu min al Kansas, kaj la Birdotimigilo volas ke li metu iom da cerbo en lian kapon,” ŝi respondis.


merin

verb-aor2-s1-short
mer- (vt.)
I hope


nanwentaitaryan

inf-s3-o_s1
nanwenta- (vt.)
him/her/it sending back me


hyarveästanna



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


merë
+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
mer- (vt.)
(one) hopes


hyen
.1
pron-norm-dat
hye (pn.)
for him (the other)


sesta
+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to set


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain


caryanna

poss-s3-all-sing
cas/car- (n.)
to his/her/its head


hanquentes
.1
verb-past-s3-short
hanquet- (vt.)
he/she/it responded

27.0         
I Latúcen Ornendur nemnë sana orda ter þenwa.
La Stana Lignohakisto ŝajnis profunde pensadi dum momento.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


nemnë
:2.1
verb-past-sing
nem-² (vt.)
(one) appeared


sana
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to think


orda
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
profound


ter

base
= (pp.)
through


þenwa
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a moment

27.1   
eques:
Post tio li diris:



(av)
base
= (av.)
then


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said

28.0        
<Savistë i nai ecë Óþen anta nin hón?>
“Ĉu vi supozas ke Oz povus doni al mi koron?”


savistë

verb-aor2-d2-long
sav- (vt.)
you both believe


i
(cj)
base
= (cj.)
that


nai
(av).3
base
= (av.)
perhaps


ecë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) has a chance of


óþen



?


anta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to give


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)

29.0        
<A, nemë nin,> Valanna hanquentë.
“Nu, mi supozas ke jes,” Doroteo respondis.


a
(ij).1
base
= (ij.)
Oh


nemë
:2.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
nem-² (vt.)
(one) seems


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


valanna
(n)valanna


?


hanquentë
.0
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) answered

29.1           
<Sa é nauva ta aþcárima ve anta i Corcurquen sanar.>
“Estus egale facile kiel doni al la Birdotimigilo cerbon.”


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


é



--


nauva
(v)naa
verb-futu-sing
ná- (vt.)
(one) will be


ta
(av).0
base
= (av.)
so


aþcárima
+adj-spos
adj-spos
aþcárima (aj.)
easy [to do]


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


anta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to give


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurquen
+noun-dat-sing


?


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain

30.0       
<Naitë,> i Latúcen Ornendur hanquentë.
“Vere,” la Stana Lignohakisto respondis,


naitë
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
true


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


hanquentë
.1
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) responded

30.1                   
<San, qui þáquetuvastë nin napanë imni attiëstan, inyë lelyuva Laimarilinonna ar cestauva Óþ alya ni.>
“Do, se vi permesos ke mi akompanu vin, ankaŭ mi iros al la Smeralda Urbo por peti ke Oz helpu min.”


san
(cj).1
base
= (cj.)
so


qui

base
= (cj.)
if


þáquetuvastë
.0
verb-futu-d2-long
þáquet- (vt.)
you both will agree (to do)


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


napanë
+verb-bare
verb-bare
napan- (vt.)
to add


imni

pron-norm-nom
= (pn.)
myself


attiëstan
.0
poss-d2-dat-sing
attië (n.)
for your (both) group of two


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I



.1


?


lelyuva
:1.0
verb-futu-sing
lelya-¹/lely- (v.)
(one) will go


laimarilinonna



--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


cestauva
:2
verb-futu-sing
cesta-² (vt.)
(one) will ask


óþ



--


alya
(v).2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to help one


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I

31.0                 
<Á tulë arë,> equë i Corcurco holmo, ar Valanna napannë i alaryuvas samila yonáverya.
“Kunvenu,” diris la Birdotimigilo elkore, kaj Doroteo ankaŭ diris ke ŝi volonte akceptos lin kiel akompananton.


á
(pt)
base
= (pt.)
imperative particle


tulë
+verb-bare
verb-bare
tul- (vi.)
to come


arë
(av).1
base
= (av.)
along


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


holmo
(av).1
base
= (av.)
heartily


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


valanna
(n)valanna


?


napannë

verb-past-sing
napan- (vt.)
(one) added


i
(cj)
base
= (cj.)
that


alaryuvas
.0
verb-futu-s3-short
alarya-/alary- (vi.)
he/she/it will be happy


samila
+act-adj-spos
act-adj-spos
sam- (vt.)
having


yonáverya
.0
poss-s3-nom-sing
yonávë (n.)
his/her/its company

31.1                      
Epta i Latúcen Ornendur caitanë hyaldarya almossë ar ilyë lelendeltë ter i taurë mennai tulleltë i mallessë ya nánë vaina maldë tesarínen.:
Do la Stana Lignohakisto surŝultrigis sian hakilon kaj ĉiuj marŝis tra la arbaro ĝis ili atingis la vojon pavimitan per flavaj brikoj.


epta
(cj).1
base
= (cj.)
thereupon


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


caitanë

verb-past-sing
caita-² (vt.)
(one) laid (transitive)


hyaldarya

poss-s3-nom-sing
hyalda (n.)
his/her/its axe


almossë
.0
noun-loc-sing
almo (n.)
at a shoulder(s)


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ilyë
.2
adj-ppos
ilya (aj.)
all (of a particular group…)


lelendeltë

verb-past-p3-long
lelelya-/lelely- (v.)
they travelled


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the


taurë
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a forest


mennai



--


tulleltë

verb-past-p3-long
tul- (vi.)
they came


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mallessë
(n).1


?


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


vaina
(aj):2+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
clad


maldë
(aj):2.0
adj-ppos
malda² (aj.)
yellow


tesarínen
.0
noun-ins-plur
tesar (n.)
with bricks

32.0          
I Latúcen Ornendur cestaniénë Valannan sesta i millo-calpa vircolcaryanna.
La Stana Lignohakisto jam petis ke Doroteo metu la oleujon en sian korbon.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


cestaniénë
:2


?


valannan



?


sesta
+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to set


i
(ar)
base
= (ar.)
the


millo
(n)millo
noun-nom-sing
= (n.)
oil


calpa
(n).2


--


vircolcaryanna

poss-s3-all-sing
vircolca (n.)
to his/her/its basket

32.1                   
<Pan,> eques, <qui ulo nalantuva ni, ar oluvan aumatina ata, mauruvan i millo-calpa hormenen.>
“Ĉar,” li diris, “se pluvos sur min kaj mi denove rustiĝos, mi bezonegos la oleujon.”


pan
.1
base
= (cj.)
because


eques
(ij).1
base
= (ij.)
he/she/it said


qui

base
= (cj.)
if


ulo
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a rain


nalantuva

verb-futu-sing
nalanta-/nalanat- (vt.)
(one) will attack


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


oluvan
(v)ola:0.0+verb-futu-s1-short
verb-futu-s1-short
ola- (vt.)
I will become


aumatina
+adj-spos


--


ata



--


mauruvan
.0
verb-futu-s1-short
maura- (vt.)
I will need


i
(ar)
base
= (ar.)
the


millo
(n)millo
noun-nom-sing
= (n.)
oil


calpa
(n).1


--


hormenen



?

33.0                                   
I sinya menendilinta yantanë i otornië nánë almë, pan ron epeni ata yesentiéneltë lendalta, tulleltë nómessë yassë i aldar ar olbar alder tandë nelca to i mallë í ranyari úner polë lahta.
Estis bonsorte ke la nova kamarado fariĝis parto de la grupo, ĉar baldaŭ post la rekomenco de marŝado ili atingis lokon kie la arboj kaj branĉoj tiom densiĝis super la vojo ke ili ne povis tramarŝi.


i
(cj)
base
= (cj.)
that


sinya
.0+adj-spos


?


menendilinta
.1


?


yantanë

verb-past-sing
yanta-² (vt.)
(one) joined


i
(ar)
base
= (ar.)
the


otornië
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a company


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


almë
.3
noun-nom-sing
= (n.)
a piece of good fortune


pan
.1
base
= (cj.)
because


ron

base
= (av.)
soon


epeni
(cj)
base
= (cj.)
after (of time)


ata



--


yesentiéneltë
.0


?


lendalta

poss-p3-nom-sing
lenda (n.)
their journey


tulleltë

verb-past-p3-long
tul- (vi.)
they came


nómessë
noome
noun-loc-sing
nómë (n.)
at a place


yassë
(cj).0
base
= (cj.)
where [relative]


i
(ar)
base
= (ar.)
the


aldar

noun-nom-plur
alda (n.)
trees


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


olbar

noun-nom-plur
olba (n.)
branches


alder
al


?


tandë
:3.1


--


nelca
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
dense


to
(pp):1.1
base
= (pp.)
above


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mallë
(n).1


?


í
(ct)


--


ranyari

noun-nom-plur
ranyar (n.)
wanderers


úner
(v).1
verb-past-plur
ui- (vt.)
(they) did not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


lahta
.1+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to pass over

33.1                   
Mal i Latúcen Ornendur yesentë mólë hyaldaryanen ar hahyandë tallë mai i rongo carnes latina termen i quanna otorniën.:
Sed la Stana Lignohakisto eklaboris per sia hakilo kaj hakis tiom bone ke baldaŭ li faris trairejon por la tuta grupo.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


yesentë
.1
verb-past-sing
yesta-¹/yeset- (v.)
(one) started


mólë
(n).1
noun-nom-sing
= (n.)
a work


hyaldaryanen

poss-s3-ins-sing
hyalda (n.)
with his/her/its axe


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


hahyandë



?


tallë

base
= (av.)
like that


mai

base
= (av.)
well


i
(cj)
base
= (cj.)
that


rongo

base
= (av.)
soon


carnes
car.1
verb-past-s3-short
car- (vt.)
he/she/it made


latina
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
not encumbered with obstacles


termen



?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


quanna
(aj)cwanna:0.1+adj-spos


?


otorniën
.0
noun-dat-sing
otornië (n.)
for a company

34.0                      
Valanna sáneánë tallë holmo lan pataneltë ener, i únes tunta i Corcurco talantë lattanna ar uþquernë i malleva pelmanna.
Doroteo pensadis tiom profunde dum ili marŝis ke ŝi ne rimarkis kiam la Birdotimigilo stumblis en truon kaj ruliĝis al la flanko de la vojo.


valanna
(n)valanna


?


sáneánë
.0


?


tallë

base
= (av.)
like that


holmo
(av).0
base
= (av.)
sincerely


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


pataneltë

verb-past-p3-long
pata- (vt.)
they walked


ener
.1
base
= (av.)
onward


i
(cj)
base
= (cj.)
that


únes
.1
verb-past-s3-short
ui- (vt.)
he/she/it did not


tunta
.0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to notice



(cj)
base
= (cj.)
when


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


talantë
(v)talta.0
verb-past-sing
talta-/talat- (vi.)
(one) slipped


lattanna
:1.0


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


uþquernë
.1


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


malleva
.1


?


pelmanna
.2
noun-all-sing
pelma (n.)
to an edge

34.1        
Maunë sen holtuë hyen alya se toluë ata.:
Efektive li devis voki ŝin por ke ŝi helpu lin restariĝi.


maunë
mauya.0


?


sen

pron-norm-dat
se (pn.)
for him


holtuë
.0+verb-bare
verb-bare
holtu- (vi.)
to call out


hyen
.0
pron-norm-dat
hye (pn.)
for other person


alya
(v).2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to help one


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he


toluë
.1+verb-bare


?


ata



--

35.0          
<Maro únelyë pata os i latta?> maquentë i Latúcen Ornendur.:
“Kial vi ne ĉirkaŭmarŝis la truon?” demandis la Stana Lignohakisto.


maro
(av).0


?


únelyë
.1
verb-past-s2v-long
ui- (vt.)
you (sir) did not


pata



+


os
(pp).0
base
= (pp.)
around


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latta
:1.0


?


maquentë
.0
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) asked


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

36.0         
<Uin ista fáreä,> hanquentë i Corcurco alasseä.
“Mi ne scias tion fari,” respondis la Birdotimigilo gaje.


uin
(v).1+verb-aor2-s1-short
verb-aor2-s1-short
ui- (vt.)
I do not


ista
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to know


fáreä
(aj).0+adj-spos


?


hanquentë
.1
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) responded


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


alasseä
.2+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
merry

36.1                
<Carinya þañquanta þardenen, istal, ar saro léleän Óþonna na cesta sen sanar.>
“Mia kapo pleniĝis per pajlo, komprenu, kaj tial mi iras al Oz por peti de li cerbon.”


carinya

poss-s1-nom-sing
cas/car- (n.)
my head



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


þañquanta
(aj)+adj-spos


?


þardenen

noun-ins-sing
þardë (n.)
with a straw


istal

verb-aor2-s2v-short
ista-/ist- (vt.)
you (sir) know


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


saro
(av).0


?


léleän
:1.0
verb-pres-s1-short
lelya-¹/lely- (v.)
I am going


óþonna



?


na
.0
base
= (pp.)
to


cesta
:2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to ask


sen
(pn)se.0
pron-norm-dat
se (pn.)
for him


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain

37.0         
<A, cenin,> equë i Latúcen Ornendur.
“Mi komprenas,” diris la Stana Lignohakisto.


a
(ij).1
base
= (ij.)
Oh


cenin
(v).0
verb-aor2-s1-short
cen- (vt.)
I see


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

37.1           
<Mal, teldessë, sanar i aryë nati ambaressë.>
“Sed, malgraŭe, cerbo ne estas la plej bona afero en la mondo.”


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


teldessë
(ij)


?


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vi.)
(one) not is


i
(ar)
base
= (ar.)
the


aryë
(aj)maara.0
adj-pcom
mára (aj.)
better


nati

noun-nom-plur
nat (n.)
things


ambaressë
.1
noun-loc-sing
ambar² (n.)
at Earth

38.0      
<Ma haryal ma?> maquentë i Corcurco.:
“Ĉu vi havas cerbon?” demandis la Birdotimigilo.


ma
(av)
base
= (av.)
interrogative particle


haryal

verb-aor2-s2v-short
harya-/hary- (vt.)
you (sir) have


ma
(pn).2
pron-norm-nom
= (pn.)
anything


maquentë
.1
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) questioned


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--

39.0           
<, carinya faren cumna,> hanquentë i Ornendur.
“Ne, mia kapo estas tute malplena,” respondis la Hakisto.



.1
base
= (ij.)
no


carinya

poss-s1-nom-sing
cas/car- (n.)
my head



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


faren



--


cumna
+adj-spos


?


hanquentë
.0
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) answered


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman

39.1                      
<Mal néya haranyen sanar, ar hón ; epetai, tyásiéla yúyu tu, equen i samë hón arya nin.>
“Sed iam mi havis cerbon, kaj ankaŭ koron; do, provinte ambaŭ, mi multe preferus havi koron.”


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


néya
.0
base
= (av.)
once


haranyen
(v)
verb-past-s1-short
harya-/hary- (vt.)
I had


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)



.1


--


epetai
.0
base
= (cj.)
consequently


tyásiéla
tyasa.1+pac-adj-spos


?


yúyu
yuuyo
adj-dpos
yúyo/yúyu (aj.)
both


tu
:1
pron-norm-nom
= (pn.)
they


equen
.0
base
= (ij.)
I say


i
(cj)
base
= (cj.)
that


samë
+verb-bare
verb-bare
sam- (vt.)
to have


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


arya
(aj)maara.0
adj-scom
mára (aj.)
better


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me

40.0       
<Ar maro ta ?> maquentë i Corcurco.:
“Kial?” demandis la Birdotimigilo.


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


maro
(av).0


?


ta
(pn):1.1
pron-norm-nom
= (pn.)
there



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


maquentë
.0
verb-past-sing
maquet- (vt.)
(one) asked


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--

41.0        
<Quetuvanyë esten nyárenya, ar istuvastë.>
“Mi rakontos al vi mian historion, kaj tiel vi scios.”


quetuvanyë
.2
verb-futu-s1-long
quet- (vt.)
I will tell


esten
(pn)
pron-emph-dat
estë (pn.)
for you


nyárenya
.0
poss-s1-nom-sing
nyárë (n.)
my history


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



(av)
base
= (av.)
then


istuvastë

verb-futu-d2-long
ista-/ist- (vt.)
you both will know

42.0                
San, lan páteáneltë ter i taurë, i Latúcen Ornendur nyarnë i hilyauvaila nyarna:
Do, dum ili marŝadis tra la arbaro, la Stana Lignohakisto rakontis tion:


san
(cj).1
base
= (cj.)
so


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


páteáneltë



?


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the


taurë
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a forest


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


nyarnë
:3.0
verb-past-sing
nyar-³ (vt.)
(one) related


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hilyauvaila
+fac-adj-spos


?


nyarna
.1
noun-nom-sing
= (n.)
a story

43.0                 
<Nostanë ni ve yondo ornenduro ye laulestanë hahyariénen tal aldar i tauressë ar aumanciénen i töa.
“Mi naskiĝis filo de hakisto kiu hakadis la arbojn en la arbaro kaj vendis la lignon por gajni sian vivmonon.


nostanë
.2
verb-past-sing
nosta- (va.)
(one) was born


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


yondo
(n)yondo:0.0+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a son


ornenduro
.2
noun-gen-sing
ornendur (n.)
of a woodsman


ye
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
who


laulestanë
.1
verb-past-sing
laulesta- (vi.)
(one) gained a living


hahyariénen



?


tal
:2


?


aldar

noun-nom-plur
alda (n.)
trees


i
(ar)
base
= (ar.)
the


tauressë
.0
noun-loc-sing
taurë (n.)
at a forest


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


aumanciénen

ger-noun-ins-sing
aumanca-/aumanc- (vt.)
with selling


i
(ar)
base
= (ar.)
the


töa
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
wood (as material)

43.1                     
máriénen, inyë olanë töa-hahyarmo, ar epeni atarinya firnë, cimbanen enwina amilinya ta ando ve coines.
Kiam mi plenkreskis ankaŭ mi fariĝis lignohakisto, kaj post la morto de mia patro mi prizorgis mian maljunan patrinon dum ŝia cetera vivo.



(cj)
base
= (cj.)
when


máriénen
(v)mar:2.3


?


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I



.0


--


olanë
.0
verb-past-sing
ola- (vt.)
(one) became


töa
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
wood (as material)


hahyarmo



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


epeni
(cj)
base
= (cj.)
after (of time)


atarinya

poss-s1-nom-sing
atar (n.)
my father


firnë
.0
verb-past-sing
fir- (vi.)
(one) died


cimbanen
(v)
verb-past-s1-short
cimba-/cimb- (vt.)
I cared


enwina
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
old


amilinya

poss-s1-nom-sing
amil (n.)
my mother


ta
(av).0
base
= (av.)
so


ando
(av)


?


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


coines
.0
verb-past-s3-short
coita-/coit- (vi.)
he/she/it lived

43.2            
þantanen i minomë coita er vestauvanen, itan é lauvanen eresseä.:
Post tio mi decidis ke anstataŭ loĝi sola mi edziĝos, por ke min ne plenigu sento de soleco.



(av)
base
= (av.)
then


þantanen

verb-past-s1-short
þanta- (vt.)
I decided


i
(cj)
base
= (cj.)
that


minomë
.0
base
= (av.)
instead


coita
.0+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to live


er
(aj).1
adj-spos
= (aj.)
alone


vestauvanen
:2.1


?


itan
(cj).0
base
= (cj.)
so that


é



--


lauvanen
laa


?


eresseä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
lonely

44.0                  
<Engë mo imbë i Nauco vendi ye nánë tallë mimírima i rongo olanen melë se quanna hominyanen.
“Unu Manĝtula knabino estis tiom bela ke mi baldaŭ plenkore amis ŝin.


engë
(v).0
verb-past-sing
eä- (vi.)
(one) was


mo
mo.0+pron-norm-nom
pron-norm-nom
= (pn.)
one


imbë
(pp).1
base
= (pp.)
among


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nauco
(n)nauco+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a dwarf


vendi
.0
noun-nom-plur
vendë (n.)
maidens


ye
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
who


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


tallë

base
= (av.)
like that


mimírima
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
very beautiful


i
(cj)
base
= (cj.)
that


rongo

base
= (av.)
soon


olanen
(v)ola:0.1+verb-past-s1-short
verb-past-s1-short
ola- (vt.)
I grew (up) S:+MQ


melë
+verb-bare
verb-bare
mel- (vt.)
to love


se
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
she


quanna
(aj)cwanna.1+adj-spos


?


hominyanen

poss-s1-ins-sing
hón²/hom- (n.)
with my heart (physical)

44.1                           
Issë, permeryallo, vestanë verya onyë éya ecë nin namoia fáreä telpë na ampana arya mar sen; saro yesenten móta amaricítë epë umman fai.
Ŝi, siaflanke, promesis edziniĝi kun mi tuj kiam mi gajnos sufiĉan monon por konstrui pli bonan domon por ŝi; do mi eklaboradis pli fervore ol ĉiam.


issë
(pn)isse.1
pron-emph-nom
= (pn.)
she


permeryallo
.0
poss-s3-abl-sing
permë (n.)
from his/her/its half


vestanë
:1.0
verb-past-sing
vesta-¹ (vt.)
(one) swore (to do something)


verya
(v)verya:1+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to marry (of husband and wife)


onyë
(ct)


?


éya



?


ecë
.2+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) can


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


namoia
.1+verb-bare
verb-bare
namoia- (vt.)
to earn


fáreä
(aj).0+adj-spos


?


telpë

noun-nom-sing
= (n.)
a silver


na
.0
base
= (pp.)
to


ampana
+verb-bare


?


arya
(aj)maara.0
adj-scom
mára (aj.)
better


mar
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a dwelling


sen
(pn)se.1
pron-norm-dat
se (pn.)
for her


saro
(av).2


?


yesenten
.0
verb-past-s1-short
yesta-¹/yeset- (v.)
I began


móta
.2+verb-bare


?


amaricítë
(aj)
adj-scom
ricítë (aj.)
more diligent


epë
.3
base
= (pp.)
(-er) than


umman
.0
base
= (av.)
ever


fai

base
= (av.)
before of time

44.2                                  
Mal i vendë marnë ó enwina nís ye únë merë i veryauva mo, pan nánes tallë quinqua i yestanes í vendë reþúvanë ósë na carë i maxië ar i cuo mólë.
Sed la knabino loĝis kun maljunulino kiu ne volis ke ŝi edziniĝu kun iu ajn, ĉar ŝi estis tiom mallaborema ke ŝi volis ke la knabino restu kun ŝi kaj kuiradu kaj mastrumadu.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


i
(ar)
base
= (ar.)
the


vendë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a maiden


marnë
:1.0
verb-past-sing
mar-¹ (vt.)
(one) abided


ó

base
= (pp.)
with


enwina
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
old


nís

noun-nom-sing
= (n.)
a woman


ye
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
who


únë
(v).1
verb-past-sing
ui- (vt.)
(one) did not


merë
+verb-bare
verb-bare
mer- (vt.)
to hope


i
(cj)
base
= (cj.)
that



(pn).1
pron-semi-nom
= (pn.)
she


veryauva
verya:1
verb-futu-sing
verya-¹ (vi.)
(one) will marry (of husband…)


mo
mo.1+pron-norm-nom
pron-norm-nom
= (pn.)
anyone


pan
.1
base
= (cj.)
because


nánes
+verb-past-s3-short
verb-past-s3-short
ná- (vt.)
he/she/it was


tallë

base
= (av.)
like that


quinqua
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
lazy


i
(cj)
base
= (cj.)
that


yestanes



?


í
(ct)


--


vendë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a maiden


reþúvanë



?


ósë
.1


?


na
.0
base
= (pp.)
to


carë
(v).0+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to do


i
(ar)
base
= (ar.)
the


maxië

ger-noun-nom-sing
maxa-/max- (vt.)
cooking


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


cuo
(n)coa.0
noun-gen-sing
cöa (n.)
of a house


mólë
(n).1
noun-nom-sing
= (n.)
a work

44.3                       
Saro i enwina nís mennë i Olca Curuninna Rómeno, ar vestanë anta sen máma atta ar yaxë na nuhta i veryanwë.
Do la maljunulino iris al la Fia Sorĉistino de la Oriento, kaj promesis al ŝi du ŝafojn kaj bovinon se ŝi malebligos la geedziĝon.


saro
(av).2


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


enwina
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
old


nís

noun-nom-sing
= (n.)
a woman


mennë
men.0
verb-past-sing
men- (vi.)
(one) went


i
(ar)
base
= (ar.)
the


olca
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
wicked


curuninna
.0
noun-all-sing
curuni (n.)
to a witch


rómeno
roomen.0
noun-gen-sing
rómen/rómen- (n.)
of east


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


vestanë
:1.0
verb-past-sing
vesta-¹ (vt.)
(one) swore (to do something)


anta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to give


sen
(pn)se.1
pron-norm-dat
se (pn.)
for her


máma

noun-nom-sing
= (n.)
a sheep


atta
(cd)
base
= (cd.)
two


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


yaxë

noun-nom-sing
= (n.)
a cow


na
.0
base
= (pp.)
to


nuhta
.1+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to prevent from coming to…


i
(ar)
base
= (ar.)
the


veryanwë

noun-nom-sing
= (n.)
a wedding

44.4                                
Epetai i Olca Curuni huntë hyaldanya, ar hahyáranen aryanyanen néya, pan ñormernen ñetë i vinya mar ar verinya éya cárima, i hyalda litinyë vercála ar aucirnë hyarma telcunya.:
Sekve la Fia Sorĉistino sorĉis mian hakilon, kaj unu tagon dum mi hakadis laŭeble plej forte, ĉar mi fervoris akiri la novan domon kaj mian edzinon kiel eble plej baldaŭ, la hakilo ekglitis kaj detranĉis mian maldekstran kruron.


epetai
.1
base
= (cj.)
thereupon


i
(ar)
base
= (ar.)
the


olca
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
wicked


curuni
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a witch


huntë
huuta
verb-past-sing
húta-/hút- (v.)
(one) cursed


hyaldanya

poss-s1-nom-sing
hyalda (n.)
my axe


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



(cj)
base
= (cj.)
when


hahyáranen



?


aryanyanen
(aj).0
poss-s1-ins-sing
arya (aj.)
with my excelling one


néya
.1
base
= (av.)
at one time


pan
.1
base
= (cj.)
because


ñormernen



?


ñetë
.0+verb-bare
verb-bare
ñet- (vt.)
to get


i
(ar)
base
= (ar.)
the


vinya
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
new


mar
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a dwelling


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


verinya
(n)
poss-s1-nom-sing
veri (n.)
my wife


éya



--


cárima
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
possible (to do)


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hyalda

noun-nom-sing
= (n.)
an axe


litinyë
.0


?


vercála
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
sudden


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


aucirnë

verb-past-sing
aucir- (vt.)
(one) cut off (and get rid…)


hyarma

noun-nom-sing
= (n.)
a left hand


telcunya
.0+poss-s1-nom-sing
poss-s1-nom-sing
telco/telcu- (n.)
my leg

45.0                   
<Si minyavë nemnë velca útulma, pan sintenyë i er-telco nér únë polë carë lai mai ve töa-hahyarmo.
“Unuavide tio ŝajnis granda misfortuno, ĉar mi sciis ke unukrurulo ne multe sukcesus kiel lignohakisto.


si
(pn):1
pron-norm-nom
= (pn.)
this


minyavë
.0
adj-advb
minya (aj.)
first


nemnë
:2.0
verb-past-sing
nem-² (vt.)
(one) seemed


velca
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
great


útulma

noun-nom-sing
= (n.)
an accident


pan
.1
base
= (cj.)
because


sintenyë

verb-past-s1-long
ista-/ist- (vt.)
I knew


i
(cj)
base
= (cj.)
that


er
(av).0
base
= (av.)
one


telco
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a leg


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


únë
(v).1
verb-past-sing
ui- (vt.)
(one) did not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


carë
(v).0+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to do


lai

base
= (av.)
very


mai

base
= (av.)
well


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


töa
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
wood (as material)


hahyarmo



--

45.1            
Epetai mennen latúcentamenna ar tyarnë se carë nin vinya latucenda telco.
Do mi iris al stanisto kaj mendis de li novan kruron el stano.


epetai
(cj)epetai:0.0+base
base
= (cj.)
consequently


mennen
men.0
verb-past-s1-short
men- (vi.)
I went


latúcentamenna



?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tyarnë

verb-past-sing
tyar- (vt.)
(one) caused


se
(pn).0
pron-norm-nom
= (pn.)
he


carë
(v).1+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to make


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


vinya
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
new


latucenda
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of tin


telco
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a leg

45.2          
I telco lévë lai mai, sítuyénen san.
La kruro funkciis tre bone, kiam mi kutimiĝis al ĝi;


i
(ar)
base
= (ar.)
the


telco
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a leg


lévë
(v)
verb-past-sing
lev- (vi.)
(one) moved (intr.)


lai

base
= (av.)
very


mai

base
= (av.)
well



(cj)
base
= (cj.)
when


sítuyénen



?


san
(pn):1.0
pron-norm-dat
sa¹ (pn.)
for it

45.3                       
Mal cardanya carnë i Olca Curuni Rómeno ruxa, pan vestaniénes i enwina nissen i uiúvanen verya ó i netya Nauco vendë.
sed mia ago kolerigis la Fian Sorĉistinon de la Oriento, ĉar ŝi promesis al la maljunulino ke mi ne edziĝos kun la bela Manĝtula knabino.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


cardanya

poss-s1-nom-sing
carda¹ (n.)
my deed


carnë
(v)car.1
verb-past-sing
car- (vt.)
(one) made


i
(ar)
base
= (ar.)
the


olca
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
wicked


curuni
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a witch


rómeno
roomen.0
noun-gen-sing
rómen/rómen- (n.)
of east


ruxa
(aj).1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
angry


pan
.1
base
= (cj.)
because


vestaniénes
:1.2


?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


enwina
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
old


nissen
(n)nisse+noun-dat-sing
noun-dat-sing
nissë/niss- (n.)
for a woman


i
(cj)
base
= (cj.)
that


uiúvanen
.0


?


verya
(v)verya:1+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to marry (of husband and wife)


ó

base
= (pp.)
with


i
(ar)
base
= (ar.)
the


netya
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
pretty


nauco
(n)nauco+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a dwarf


vendë
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a maiden

45.4            
yesenten hahyarë ata, hyaldanya litinyë ar aucirnë forma telcunya.
Kiam mi rekomencis hakadi, mia hakilo ekglitis kaj detranĉis mian dekstran kruron.



(cj)
base
= (cj.)
when


yesenten
.0
verb-past-s1-short
yesta-¹/yeset- (v.)
I began


hahyarë
+verb-bare


?


ata



--


hyaldanya

poss-s1-nom-sing
hyalda (n.)
my axe


litinyë
.0


--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


aucirnë

verb-past-sing
aucir- (vt.)
(one) cut off (and get rid…)


forma

noun-nom-sing
= (n.)
a right-hand


telcunya
.0+poss-s1-nom-sing
poss-s1-nom-sing
telco/telcu- (n.)
my leg

45.5            
Ata mennen i latúcentamenna, ar ata carnes nin latucenda telco.
Denove mi iris al la stanisto, kaj li denove faris por mi kruron el stano.


ata



--


mennen
men.0
verb-past-s1-short
men- (vi.)
I went


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcentamenna



--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ata



--


carnes
car.1
verb-past-s3-short
car- (vt.)
he/she/it made


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


latucenda
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of tin


telco
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a leg

45.6                      
Apa si i húna hyalda aucirnë rancunya, min ar enta; mal, nolmenoitë, carnen quapta tu latucenda attiénen.
Post tio la sorĉita hakilo detranĉis miajn brakojn, unu post la alia; sed, ne malkuraĝigite, mi anstataŭigis ilin per stanaj.


apa
(pp):1
base
= (pp.)
after (of time)


si
(pn):1
pron-norm-nom
= (pn.)
this


i
(ar)
base
= (ar.)
the


húna
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
cursed


hyalda

noun-nom-sing
= (n.)
an axe


aucirnë

verb-past-sing
aucir- (vt.)
(one) cut off (and get rid…)


rancunya
+poss-s1-nom-dual


?


min
(cd)
base
= (cd.)
one


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


enta
(aj).0+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
an another one


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


nolmenoitë
+adj-spos


?


carnen
(v)car.1
verb-past-s1-short
car- (vt.)
I made


quapta
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to exchange


tu
:1
pron-norm-nom
= (pn.)
they


latucenda



+


attiénen
.2+noun-ins-sing
noun-ins-sing
attië (n.)
with a pair

45.7                    
I Olca Curuni tyarnë i hyalda litya ar aucirë carinya, ar minyavë sáven i ta nánë teldinya.
Post tio la Fia Sorĉistino glitigis mian hakilon tiel ke ĝi detranĉis mian kapon, kaj unue mi kredis ke tiel mi vere finiĝis.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


olca
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
wicked


curuni
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a witch



(av)
base
= (av.)
then


tyarnë

verb-past-sing
tyar- (vt.)
(one) caused


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hyalda

noun-nom-sing
= (n.)
an axe


litya
.0+verb-bare


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


aucirë
+verb-bare
verb-bare
aucir- (vt.)
to cut off (and get rid of…)


carinya

poss-s1-nom-sing
cas/car- (n.)
my head


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


minyavë
.0
adj-advb
minya (aj.)
first


sáven

verb-past-s1-short
sav- (vt.)
I believed


i
(cj)
base
= (cj.)
that


ta
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
that


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


teldinya

poss-s1-nom-sing
tel/teld- (n.)
my end

45.8             
Mal tullunë í latúcentan tullë arë, ar carnessë nin vinya latucenda cas.:
Sed hazarde la stanisto venis, kaj li faris por mi novan kapon el stano.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


tullunë
.1
verb-past-sing
tullu- (vi.)
(one) happened (i.e. come in…)


í
(ct)


--


latúcentan



?


tullë

verb-past-sing
tul- (vi.)
(one) came


arë
(av).1
base
= (av.)
along


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


carnessë
(v)car.1
verb-past-s3-long
car- (vt.)
he/she/it made


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


vinya
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
new


latucenda
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of tin


cas
(n)
noun-nom-sing
= (n.)
a head

46.0                       
<Sannen i ortúriën i Olca Curuni , ar mótanen amaricítë epë oi; mal hraia sintenyë yallë þaura ecë cottonyan .
“Mi kredis ke mi fine venkis la Fian Sorĉistinon tiam, kaj mi laboris eĉ pli fervore; sed mi ne sciis kiom kruela estas mia malamikino.


sannen
.0
verb-past-s1-short
sana- (v.)
I thought


i
(cj)
base
= (cj.)
that


ortúriën
.2
verb-perf-s1-short
ortur- (vt.)
I have prevailed


i
(ar)
base
= (ar.)
the


olca
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
wicked


curuni
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a witch



(av)
base
= (av.)
then


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


mótanen
.2


?


amaricítë
(aj)
adj-scom
ricítë (aj.)
more diligent


epë
.3
base
= (pp.)
(-er) than


oi
(av).0
base
= (av.)
ever


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


hraia
(av)


?


sintenyë

verb-past-s1-long
ista-/ist- (vt.)
I knew


yallë
(av).0
base
= (av.)
as


þaura
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
cruel


ecë
.2+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
ec- (vn.)
(one) can


cottonyan

poss-s1-dat-sing
cotto (n.)
for my enemy



(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to be

46.1                           
Autanes vinya na qualta melmenya i mimírima Nauco venden, ar tyarnë hyaldanya litya ata, itan cirnes aqua ter pulconya, ciltaila ni permenta.
Ŝi elpensis novan metodon mortigi mian amon al la Manĝtula knabino, kaj denove ŝi glitigis mian hakilon, tiel ke ĝi hakis rekte tra mian korpon, duonigante min.


autanes
:2.2


?


vinya
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
new



(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a way


na
.0
base
= (pp.)
to


qualta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to kill


melmenya

poss-s1-nom-sing
melmë (n.)
my love


i
(ar)
base
= (ar.)
the


mimírima
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
very beautiful


nauco
(n)nauco+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a dwarf


venden
.0
noun-dat-sing
vendë (n.)
for a maiden


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tyarnë

verb-past-sing
tyar- (vt.)
(one) caused


hyaldanya

poss-s1-nom-sing
hyalda (n.)
my axe


litya
.0+verb-bare


--


ata



--


itan
(cj).0
base
= (cj.)
so that


cirnes

verb-past-s3-short
cir- (vt.)
he/she/it cut


aqua
.1
base
= (av.)
completely


ter

base
= (pp.)
through


pulconya
.2
poss-s1-nom-sing
pulco (n.)
my torso


ciltaila
.0+act-adj-spos
act-adj-spos
cilta- (vt.)
dividing


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


permenta
.0
noun-all-dual
permë (n.)
to both halves

46.2                                
Ata i latúcentan tullë alya ni ar carnë nin latucenda pulco, ar tancë latúcen rancunya ar telcunya ar carinya sanna, limínen, itan pollen osmenë ta mai ve fai.
Denove la stanisto venis por helpi kaj faris por mi korpon el stano, kaj fiksis al ĝi miajn stanajn brakojn kaj krurojn kaj kapon, per artikoj, tiel ke mi povis moviĝadi sambone kiel en la komenco.


ata



--


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcentan



--


tullë

verb-past-sing
tul- (vi.)
(one) came


alya
(v).2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to help one


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


carnë
(v)car.1
verb-past-sing
car- (vt.)
(one) made


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


latucenda
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of tin


pulco
pulco.2+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a torso


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


tancë
(v).0


?


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


rancunya
+poss-s1-nom-dual


--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


telcunya
.0+poss-s1-nom-dual
poss-s1-nom-dual
telco/telcu- (n.)
both my legs


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


carinya

poss-s1-nom-sing
cas/car- (n.)
my head


sanna
(pn):1.0
pron-norm-all
sa¹ (pn.)
toward it


limínen
.1
noun-ins-plur
limë/limi- (n.)
with joints


itan
(cj).0
base
= (cj.)
so that


pollen

verb-past-s1-short
pol- (vt.)
I was able to


osmenë



?


ta
(av).0
base
= (av.)
so


mai

base
= (av.)
well


ve
(pp).0
base
= (pp.)
as


fai

base
= (av.)
before of time

46.3                        
Mal, horro! pennen hón, tall' en róven quanna melmenya i Nauco venden, ar uinen nilë quima vestauvanen ósë hya ú.
Sed, ve! Mi nun ne havis koron, do mi perdis mian tutan amon al la Manĝtula knabino, kaj ne gravis al mi ĉu aŭ ne mi edziĝos kun ŝi.


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


horro
.1


?



(av)
base
= (av.)
now


pennen
.0
verb-past-s1-short
pen- (vt.)
I not had


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


tall' > tallë
;=talle
base
= (av.)
like that


en
(av):1
base
= (av.)
then soon


róven
(v)rov:0+verb-past-s1-short
verb-past-s1-short
rov- (vt.)
I lost


quanna
(aj)cwanna.0+adj-spos


?


melmenya

poss-s1-nom-sing
melmë (n.)
my love


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nauco
(n)nauco+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a dwarf


venden
.0
noun-dat-sing
vendë (n.)
for a maiden


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


uinen
(v).0


?


nilë
.1+verb-bare
verb-bare
nil- (vt.)
to have special concern for


quima

base
= (cj.)
whether


vestauvanen
:2.1


--


ósë
.1


--


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


ú
(pt)
base
= (pt.)
not

46.4               
Quistan i tensi máreäs ó i enwina nís, ar láreäs nin i tulin sen.:
Mi supozas ke ŝi plu loĝas kun la maljunulino, atendante ke mi venos preni ŝin.


quistan

verb-aor2-s1-short
quista- (vt.)
I suppose


i
(cj)
base
= (cj.)
that


tensi
.1
base
= (av.)
still


máreäs
.1


?


ó

base
= (pp.)
with


i
(ar)
base
= (ar.)
the


enwina
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
old


nís

noun-nom-sing
= (n.)
a woman


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


láreäs
larya


?


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


i
(cj)
base
= (cj.)
that


tulin

verb-aor2-s1-short
tul- (vi.)
I come


sen
(pn)se.1
pron-norm-dat
se (pn.)
for her

47.0                       
<Hröanya callë tandë calima aurenen i fellen valateä sanna ar únë valda lan hyaldanya talantë, pan únes polë cirë ni.
“Mia korpo tiom brilis en la sunlumo ke mi multe fieris pro ĝi, kaj nun ne gravis ĉu mia hakilo glitos, ĉar ĝi ne povas tranĉi min.


hröanya
.0
poss-s1-nom-sing
hröa (n.)
my body


callë
(v)
verb-past-sing
cal- (vi.)
(one) shone


tandë
:3.1


--


calima
.0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
bright


aurenen
.2
noun-ins-sing
aurë (n.)
with a sunlight


i
(cj)
base
= (cj.)
that


fellen

verb-past-s1-short
fel- (vt.)
I felt (emotions)


valateä
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
proud


sanna
(pn):1.0
pron-norm-all
sa¹ (pn.)
toward it


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


únë
(v).1
verb-past-sing
ui- (vt.)
(one) did not


valda
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to matter



(av)
base
= (av.)
now


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


hyaldanya

poss-s1-nom-sing
hyalda (n.)
my axe


talantë
(v)talta.0
verb-past-sing
talta-/talat- (vi.)
(one) slipped


pan
.1
base
= (cj.)
because


únes
.1
verb-past-s3-short
ui- (vt.)
he/she/it did not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


cirë
+verb-bare
verb-bare
cir- (vt.)
to cut


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I

47.1                    
Engë rië er raxëi liminyar olúvaner aumatinë; mal hempen millo-calpa cöanyassë ar cimbeánen milihta imni quië mauranen sa.
Ekzistis nur unu danĝero--ke miaj artikoj rustiĝos; sed mi gardis oleujon en mia dometo kaj zorgis olei min kiam ajn mi bezonis.


engë
(v).0
verb-past-sing
eä- (vi.)
(one) was


rië
(av)
base
= (av.)
only


er
(aj).0
adj-spos
= (aj.)
unique


raxë

noun-nom-sing
= (n.)
a danger


i
(cj)
base
= (cj.)
that


liminyar
.1
poss-s1-nom-plur
limë/limi- (n.)
my joints


olúvaner
(v)ola:0.0+verb-pfut-plur


?


aumatinë



--


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


hempen
(v)
verb-past-s1-short
hep- (vt.)
I kept


millo
(n)millo
noun-nom-sing
= (n.)
oil


calpa
(n).2


--


cöanyassë
.3
poss-s1-loc-sing
cöa (n.)
at my hut


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


cimbeánen



?


milihta
.0+verb-bare


--


imni

pron-norm-nom
= (pn.)
myself


quië
(av)
base
= (av.)
whenever


mauranen
.0
verb-past-s1-short
maura- (vt.)
I needed


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it

47.2                                      
Aimanen, tullë litinyë nin carë si, ulo raumo nalanantë ni, ar sannen i raxë, liminyar olaner aumatinë, ar maunë nin tarë i tavastessë mennai tullelyë na alya ni.
Tamen, unu tagon mi forgesis fari tion, kaj, estante en pluvego, antaŭ ol mi konceptis la danĝeron miaj artikoj jam rustiĝis, kaj mi restis staranta en la arbaro ĝis vi venis por helpi min.


aimanen
(av)
base
= (av.)
however


tullë

verb-past-sing
tul- (vi.)
(one) came




noun-nom-sing
= (n.)
a day (period from sunset to…)



(cj)
base
= (cj.)
when


litinyë
.1


--


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


carë
(v).0+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to do


si
(pn):1
pron-norm-nom
= (pn.)
this


ulo
+noun-gen-sing
noun-gen-sing
= (n.)
of a rain


raumo
+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a (noise of a) storm


nalanantë

verb-past-sing
nalanta-/nalanat- (vt.)
(one) attacked


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



(pp).0
base
= (pp.)
before (of time)


sannen
.0
verb-past-s1-short
sana- (v.)
I thought



.3
base
= (pp.)
as regards


i
(ar)
base
= (ar.)
the


raxë

noun-nom-sing
= (n.)
a danger


liminyar
.1
poss-s1-nom-plur
limë/limi- (n.)
my joints


olaner
(v)ola:0.0+verb-past-plur
verb-past-plur
ola- (vt.)
(they) became


aumatinë



--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


maunë
moa
verb-past-sing
möa- (vn.)
(one) had to (impersonal)


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


tarë
+verb-bare
verb-bare
tar- (vt.)
to stand


i
(ar)
base
= (ar.)
the


tavastessë

noun-loc-sing
tavas/tavast- (n.)
at a woodland


mennai



--


tullelyë

verb-past-s2v-long
tul- (vi.)
you (sir) came


na
.0
base
= (pp.)
to


alya
(v).2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to help one


ni

pron-norm-nom
= (pn.)
I

47.3                            
Tauvië sa nánë rúcima nat, mal ter i löa tarnes tassë sámen lúmë na sana í aralta vanwë ya sintiénen, nánë i vanwë hominyo.
La sperto estis terura, sed dum la jaro kiam mi staris tie mi havis sufiĉan tempon por kompreni ke mia plej granda perdo estis la perdiĝo de mia koro.


tauvië

ger-noun-nom-sing
tauva- (vt.)
enduring


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


rúcima
(aj)+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
terrible


nat

noun-nom-sing
= (n.)
a thing


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


ter

base
= (pp.)
through


i
(ar)
base
= (ar.)
the


löa
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a (seasonal) year



(cj)
base
= (cj.)
when


tarnes
tar
verb-past-s3-short
tar- (vt.)
he/she/it stood


tassë
(av)
base
= (av.)
there


sámen
(v)
verb-past-s1-short
sam- (vt.)
I had


lúmë
:2.0
noun-nom-sing
= (n.)
a time


na
.0
base
= (pp.)
to


sana
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to think


í
(ct)


--


aralta
(aj).0


?


vanwë
(n)vanwe
noun-nom-sing
= (n.)
a loss (abstract/general)


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)


sintiénen
ista


?


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


i
(ar)
base
= (ar.)
the


vanwë
(n)vanwe
noun-nom-sing
= (n.)
a loss (abstract/general)


hominyo

poss-s1-gen-sing
hón²/hom- (n.)
of my heart (physical)

47.4                          
Lan méleánen, nánen i aralasseä nér ambaressë; mal alquen ye penë hón polë melya, ar saro þantanen cesta Óþ anta nin sa.
Dum mi amis mi estis la plej feliĉa persono sur la tero; sed neniu povas ami sen koro, do mi firme intencas iri al Oz por peti de li koron.


lan
(cj)
base
= (cj.)
while


méleánen



?


nánen
+verb-past-s1-short
verb-past-s1-short
ná- (vt.)
I was


i
(ar)
base
= (ar.)
the


aralasseä
alassea.1
adj-ssup
alasseä (aj.)
happiest


nér
(n).0
noun-nom-sing
= (n.)
a man


ambaressë
.1
noun-loc-sing
ambar² (n.)
at Earth


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


alquen
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
no one


ye
(pn)
pron-norm-nom
= (pn.)
who


penë
.0+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
pen- (vt.)
(one) not has


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


polë
(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
pol- (vt.)
(one) is able to


melya
+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to be in love


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


saro
(av).0


?


þantanen

verb-past-s1-short
þanta- (vt.)
I decided


cesta
:2+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to ask


óþ



--


anta
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (v.)
to give


nin
(pn)
pron-norm-dat
ni (pn.)
for me


sa
(pn):1.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that

47.5            
Qui caruvas, san nanuvan i Nauco vendenna ar veryauvan ósë.>
Se li donos al mi, mi reiros al la Manĝtula knabino kaj edziĝos kun ŝi.”


qui

base
= (cj.)
if


caruvas
car.0
verb-futu-s3-short
car- (vt.)
he/she/it will do


san
(cj).0
base
= (cj.)
then


nanuvan



?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nauco
(n)nauco+noun-nom-sing
noun-nom-sing
= (n.)
a dwarf


vendenna
.0
noun-all-sing
vendë (n.)
to a maiden


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


veryauvan
:1
verb-futu-s1-short
verya-¹ (vi.)
I will marry (of husband and…)


ósë
.1


--

48.0                     
Valanna yo i Corcurco feller alta ceþyarë i Latúcen Ornenduro nyáren, ar sintettë maro tallë ñormeris ñetë sinya hón.:
Kaj Doroteon kaj la Birdotimigilon multe interesis la rakonto de la Stana Lignohakisto, kaj nun ili komprenis kial li tiom fervoras akiri novan koron.


valanna
(n)valanna


?


yo
(cj)
base
= (cj.)
both ... and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


feller

verb-past-plur
fel- (vt.)
(they) felt (emotions)


alta
(aj).0+adj-spos


?


ceþyarë

noun-nom-sing
= (n.)
an interest


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornenduro
.2
noun-gen-sing
ornendur (n.)
of a woodsman


nyáren
.1
noun-dat-sing
nyárë (n.)
for an account


ar
(cj)
base
= (cj.)
and



(av)
base
= (av.)
now


sintettë

verb-past-d3-long
ista-/ist- (vt.)
they both knew


maro
(av).0


?


tallë

base
= (av.)
like that


ñormeris



?


ñetë
.0+verb-bare
verb-bare
ñet- (vt.)
to get


sinya
.0+adj-spos


--


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)

49.0                      
<Illangiéla,> equë i Corcurco, <iquiryauvan sanar minomë hón; pan aut uiuva ista mana carë homanen qui öas sa.>
“Tamen,” diris la Birdotimigilo, “mi petos cerbon, ne koron; ĉar malsaĝulo ne scius kion fari per koro se li havus ĝin.”


illangiéla

base
= (av.)
nevertheless


equë
.2
base
= (ij.)
said


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


iquiryauvan
.0
verb-futu-s1-short
iquirya- (vt.)
I will ask for


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain


minomë
.0
base
= (av.)
instead


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


pan
.1
base
= (cj.)
because


aut
.0
noun-nom-sing
= (n.)
a fool


uiuva
.0


?


ista
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to know


mana

pron-norm-nom
= (pn.)
what


carë
(v).0+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to do


homanen

noun-ins-sing
hón²/hom- (n.)
with a heart (physical)


qui

base
= (cj.)
if


öas
(v)oa:0.1+verb-aor2-s3-short
verb-aor2-s3-short
öa- (vt.)
he/she/it owns


sa
(pn):1.0
pron-norm-nom
= (pn.)
it

50.0                         
<Inyë ñetuva i hón,> hanquentë i Latúcen Ornendur; <pan sanar ui carë mo alasseä, ar alassë i arya nat ambaressë.>
“Mi prenos koron,” respondis la Stana Lignohakisto, “ĉar cerbo ne feliĉigas, kaj feliĉo estas la plej grava afero en la mondo.”


inyë
(pn)
pron-emph-nom
= (pn.)
I


ñetuva
.0
verb-futu-sing
ñet- (vt.)
(one) will get


i
(ar)
base
= (ar.)
the


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


hanquentë
.1
verb-past-sing
hanquet- (vt.)
(one) responded


i
(ar)
base
= (ar.)
the


latúcen

noun-nom-sing
= (n.)
tin (metal)


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


pan
.1
base
= (cj.)
because


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain


ui
(v).1+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) does not


carë
(v).1+verb-bare
verb-bare
car- (vt.)
to make


mo
mo.0+pron-norm-nom
pron-norm-nom
= (pn.)
one


alasseä
.1+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
happy


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


alassë
(n)alasse
noun-nom-sing
= (n.)
a happiness



(v)+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) is


i
(ar)
base
= (ar.)
the


arya
(aj)maara.0
adj-scom
mára (aj.)
better


nat

noun-nom-sing
= (n.)
a thing


ambaressë
.1
noun-loc-sing
ambar² (n.)
at Earth

51.0                                                 
Valanna únë quetë ma, pan uines ista tyaþë matwa máloryato nánë téra, ar þantanes i au encë sen nanwenë Hyarveästanna ar Voriël Peramilenna, san naitië uiúvanë lio valda quima i Ornendur penuva sanar ar i Corcurco penuva hón, hya i tuo ilya ñetuva ya yestanë.:
Doroteo nenion diris, ĉar ŝi ne povis decidi kiu el ŝiaj du amikoj pravas, kaj ŝi decidis ke se ŝi nur sukcesos reiri al Kansas kaj Onklino Em, ne multe gravos ĉu la Stana Lignohakisto havas cerbon kaj la Birdotimigilo koron, aŭ ĉu ĉiu el ili akiris sian deziraĵon.


valanna
(n)valanna


?


únë
(v).1
verb-past-sing
ui- (vt.)
(one) did not


quetë
.0+verb-bare
verb-bare
quet- (vt.)
to say


ma
(pn).2
pron-norm-nom
= (pn.)
anything


pan
.1
base
= (cj.)
because


uines
.0


?


ista
(v)+verb-bare
verb-bare
= (vt.)
to know


tyaþë
.2+verb-bare
verb-bare
tyaþ- (vt.)
to pick


matwa
.1+adj-spos


?


máloryato
.0
poss-s3-gen-dual
málo (n.)
of both his/her/its friends


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


téra
(aj).1+adj-spos


?


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


þantanes

verb-past-s3-short
þanta- (vt.)
he/she/it decided


i
(cj)
base
= (cj.)
that


au
(av):2
base
= (av.)
if only


encë
(v).0
verb-past-sing
ec- (vn.)
(one) had a chance of


sen
(pn)se.1
pron-norm-dat
se (pn.)
for her


nanwenë
.1+verb-bare
verb-bare
nanwen- (vt.)
to go back


hyarveästanna



--


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


voriël



?


peramilenna



?


san
(cj).0
base
= (cj.)
then


naitië
(av).1
base
= (av.)
truly


uiúvanë
.0


?


lio
(av)
base
= (av.)
much


valda
(v).0+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to matter


quima

base
= (cj.)
whether


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


penuva
.0
verb-futu-sing
pen- (vt.)
(one) not will have


sanar
(n)sanar.3
noun-nom-sing
= (n.)
a brain


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


penuva
.0
verb-futu-sing
pen- (vt.)
(one) not will have


hón
:2
noun-nom-sing
= (n.)
a heart (physical)


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


i
(cj)
base
= (cj.)
that


tuo
(pn):1
pron-norm-gen
tu¹ (pn.)
of them


ilya
.1+nadj-nom-sing
nadj-nom-sing
= (aj.)
an each one


ñetuva
.0
verb-futu-sing
ñet- (vt.)
(one) will get


ya
.1
pron-norm-nom
= (pn.)
that (relative pronoun)


yestanë



?

52.0                    
I nat antarastaitë sen nánë í massa amna vanwa, ar enta mat issen ar Ilwen cumyauvanë i vircolca.
Kio plej ĝenis ŝin estis ke la pano estis preskaŭ plene manĝita, kaj nova manĝo por ŝi kaj Toto malplenigos la korbon.


i
(ar)
base
= (ar.)
the


nat

noun-nom-sing
= (n.)
a thing


antarastaitë
(aj)


?


sen
(pn)se.1
pron-norm-dat
se (pn.)
for her


nánë
+verb-past-sing
verb-past-sing
ná- (vt.)
(one) was


í
(ct)


--


massa

noun-nom-sing
= (n.)
bread


amna
:2
base
= (av.)
almost


vanwa
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
gone


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


enta
(aj).0+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
another


mat
.0


?


issen
(pn).1
pron-emph-dat
issë (pn.)
for her


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


ilwen
ilwe


?


cumyauvanë



?


i
(ar)
base
= (ar.)
the


vircolca

noun-nom-sing
= (n.)
a basket

52.1                         
Tancavë, oi yola i Ornendur yola i Corcurco manter ma, mal lánes latucenda hya þardeo, ar únes polë coita laqui matya se.::
Estis vere ke nek la Stana Lignohakisto nek la Birdotimigilo kapablis manĝi, sed ŝi ne konsistis el stano aŭ pajlo, kaj ne povis vivi sen manĝo.


tancavë
(av)
base
= (av.)
certainly


oi
(av).0
base
= (av.)
ever


yola
.0
base
= (av.)
neither


i
(ar)
base
= (ar.)
the


ornendur
.2
noun-nom-sing
= (n.)
a woodsman


yola
.1
base
= (av.)
nor


i
(ar)
base
= (ar.)
the


corcurco



--


manter

verb-past-plur
mat- (vt.)
(they) ate


ma
(pn).2
pron-norm-nom
= (pn.)
anything


mal
(cj)
base
= (cj.)
but


lánes
+verb-past-s3-short
verb-past-s3-short
lá- (vi.)
he/she/it not was


latucenda
+adj-spos
adj-spos
= (aj.)
of tin


hya
(cj)
base
= (cj.)
or


þardeo

noun-gen-sing
þardë (n.)
of a straw


ar
(cj)
base
= (cj.)
and


únes
.1
verb-past-s3-short
ui- (vt.)
he/she/it did not


polë
(v)+verb-bare
verb-bare
pol- (vt.)
to be able to


coita
.0+verb-bare
verb-bare
= (vi.)
to live


laqui

base
= (cj.)
unless


matya
+verb-aor1-sing
verb-aor1-sing
= (vt.)
(one) feeds


se
(pn).1
pron-norm-nom
= (pn.)
she

—generated by quettali version 0.32.1